RESPONSIO AD QUAESTIONEM CHEMIGAM. 19 



Horum cdrporum proportloneS defiiiluntur secundum volumina ; ita ut , si alher 

 dicendum foret , tot Atomi hujus corporis junguntur tot Atomis illius ; nunc dica- 

 mus , tot volumina se jungunt tot voluminibus. Volumen autem corporis gazosi 

 est quantitas definita corporis gazosi, certo spatio inclusa , quod spatium certis qui 

 busdam mensuris definii-e solemus, v. c. pede vel poUice cubico. 



Proprie quidem haec theoria ab Atomorum doctrina non diversa est; nam si volumen 

 jpectamus ut Atomum, ad idem redit, quod ad proportionem. Corpus gazosum enim 

 debet considerari, ut compositum ex Atomis solidis, qui caussa quadam tam late a se 

 invicem sint dispositi ; ut totum corpus visu non percipi queat. Caloricum vulgo ha- 

 betur causa hujus rei, nempe caloricum latens ; eo magis banc sententiam assumunt, 

 quoniam major affluxus calorici, coi-pus gazosum magis magisque extendit ; igitnr in 

 omnibus corporibus statuere possumus exsistere duas vires, vim attractionis et vim re- 

 pulsivam. In corpore solido autem vis attractionis praevalet, et in corpore gazoso vis 

 repulsiva 5 in liquido autem videntur hae vires aequali vi agere. Aqua quidem vide- 

 tur facere objectionem, contra convenientiam banc theoriae corpuscularis cum theo- 

 ria voluminum; quia poudere constat, una parte Hydrogenii et una parte Oxygenii; 

 volumine tamen , duabus mensuris Hydrogenii et una mensura Oxygenii: attamen si 

 aquam consideramus ut constitutam, uno Atomo Oxygenii et duobus Hydrogenii, haec 

 objectio disparet et hoc facile supponere possumus. 



Facile patet , leges pro connubiis corporum gazformium, habita ralione voluminum, 

 esse easdera , quas habemus in Theovia Atomorum. Volumen aliquod datum corporis 

 cujusdam gazosi jungitur uni, duobus, tribus vel pluribus voluminibus alius: con- 

 nubia Azoti in ha<: re quidem exceptionem faclunt", ita quidem ut in iis numei'i frac-* 

 ti occurrant. Si autem assumamus et demonstretur , Azotum esse corpus composi- 

 tum et dimidium ejus voluminis continere Oxygenium, tun* haec exceptio non amplias 

 locum habet. 



Singularem autem observamus proprietatem in conjunctione corporum gazosorum , 

 voluminis nempe decrementum. v. g> Si duo volumina corporis cujusdam gazosi ad- 

 jungamus volumini unico alius , quod aliquam affinitatem pro illo corpore habet, 

 inveuiemus post coiijunctionem , imminuta volumina remansura ; sed si aequalia volu- 

 mina corporum gazosorum conjungiuius , nullum decrementum voluminis locum habere 

 videtur. Causa quare hoc voluminis decrementum locum habet verosimiliter nititur eo , 

 quod nempe Atomi unius elemcnti vim repulsivam Atomorum alius quodammodo de- 

 leant. Non tantum hoc voluminis decrementum locum habet in corporibus gazosis ; 

 sed saeplns etiam luculenter illud observamus in duobus liquidis , vel in solutione 

 corporis solidi in liquido. Ad priorem casum pertinet conjunctio Acidi Sulphu- 

 riici cum aqua, ad alterum solutio salis cujusdam, v. c. Muriatis Natrici in aqua, 



C 2 ': Ad- 



