8 F R A N C I S C I D O Z T , 



et CUemla Antipliloglstlca firniissima jecisset fundamcnta , CI. Berthollet in opcre 

 JSssai de Statique Clihnique. Pai'is i8o3 , doctrinam affinitatum phaenomenorumnue 

 ab ils pendentiura exposuit ; in quo opere, pliiiosophi prudcntia , fundamenta illus- 

 tvavit doctrinae Stoechiemetvicae , cum in illam converteret animum Chemicorum. 



Non multo post , Celeberrimus Proust probavit, eodem modo, quo metallum pro- 

 portionibus pliiribus una osygenio juagi posset, etiam eodem modo in sulphui-e ob- 

 tinere. 



Post aliquot tempus praeterlapsum , disoiplina StOechiometrica meliorem quodam- 

 modo formam accipiebat, quum Chemicus Anglicus Dillon in opere New System 

 of Chemical FhilosopJiy 1808, Stoechiometriam novis hypotbesibus ornaret, quarum 

 probabilLtas , quam pluribus expeximcatis iiiquisita , deiu firmata et ad veritatem re- 

 dacta est. 



laiterea Clarisslmi Viri Humboldt et Gay-Lussac , instltutis experimentis in cor- 

 pora gazformia, invenerunt, quemadmodum corpora solida et liquida, certa qaadam 

 Atomorum quantitate inter sc conjungantur , ita quoque corjiora gazosa certis volu- 

 minibus \€l mensiiris conjungi. Neque illi CL Chemici sunt onrittendi, ut Davy , 

 J-T^oUaston , Thomson^ Dobereiner , Meineche , Bischof, et alii , qui Stoecbiome- 

 triam inquisitionibus suis auxcrunt , atque magno illi consilio non pauca attulerunt, 

 ut'nempe buic Cheniiae parti, formam quamdam disciplinae darent. 



Ralionum Cnemicarum disciplina. magis magisque dein fii-mabatur , varils experi- 

 mentis probabatur , et unicuique ejus utilitas patebat; quamquam multae superessent 

 i-es , quae hac doctrina adhuc iuextricabiles essent, donee BerEclius Chemicus Sue- 

 cus , seeuli nostii immortale decus , Celeberrimus et meritissimus Vir , eam multis 

 experiuientis ornaverit et exposuerit. Si quae adbuc sint in Chemia , eS. nondum 

 exjilicata , liaec certe sunt iribuenda, cognitioni quoi'unidam corporum admodum im- 

 pevfectae , num quidem sint corpora composita, nee ne; quo fit, ut omnia connubia 

 ilia ex illis corporibus formata non accurate eonveniant legibus Stoecbiometriae. 



Breve temporis spatium quo pars Cbemiae matbemalica oi-iginem duxit, etiam caus- 

 sa praecipua est, cur nonnulla corpora proportionibus Chemicis nondum convenire 

 videntur; nam tam brevi temporis spatio nulla doctrina ad perfectionem tleducl po- 

 test. Et licet seculoi'um series praeterlabatur , semper quaedam impfirfectiora su- 

 pererunt , donee , iugenium Uumauum ad illud perfectionis pervenerit quo nihil ultra. 



C A- 



