FRANCISCr DOZY, 



CAPUT PRIMUM, 



DE STOECHIOMETRI A UNIVERSE* 



f erbum StoecJdometria Gi-aecae est originis. 'ZTCiX'Ofi''^'''P' <"' enirn coniponitur 

 substantivo X, t o7 x ^ i " v elementuia , quod a 'Lrsix^t scando et (isrpla, quod a 

 fisrpiu metior, eoque usi sunt Chemici (quorum priuceps Richter qui hoc nomen 

 illi Gbemiae pai-ti tribult) quo signiiicarent Doctrinam Rationum , ( Proportionum ) , 

 Chemicarum; est &a. Cliemiae pars quam etiam Chemiam Mathematlcam dixerunt, vel 

 justam eognitioneru quo ordine, quibusque legibus et praeceptis, tot infinita corpora 

 inter se mutuo conjuugantui'. 



Statui quidem posset jam inde a Graecorum Romanorumque temporlbus, Philoso- 

 pbos omnes vires intendisse, ut cuncta considerarent , quasi certo ordine certisque 

 legibus essent subjecta ; plurimum tamen eo consilio disciplinis Mathematicis studue- 

 runt, ut externas corporum fornias regulariter definirent; internas autem corporum 

 proprietates nondum cognoscebant. Stricto quidem sensu Chemia nondum erat, certe 

 hoc nomine digua vix esse videbatur. Licet scirent fundere et depurare nonnulla 

 metalla , et quamvis nonnuUis salibus uterentur , quamdiu valeret sententia Anstote- 

 lis, omnia constare ex igne, aere, terra et aqua, merito conficere licet vex'am Che- 

 miam nondum exstitis&e ( i ). Primum tempore Chemici Clarissimi Stahl et eorum 

 qui post eum secutisunt, initium Chemiae poneudum est, quae tunc demum ut scien- 

 tia exerceri coepit, cum antea nonnullis tantum Chemicis praeparationibus uteren- 

 tur, ut alia metalla in aurum vel argentum eonvertere conarentur. Celeberrimus 

 vero Stahl novum producebat Systcma Phlogisticum, appellatum. Tunc demum Che- 

 mia ita progi-ediebalur, ila increscebat, ut locum occuparet primarium in reliquarunx 

 artlum numero. Ope Analjseos et Syntheseos Chemicae, innumera connubia detege- 

 bantur, quorum compositionem antea vix suspicati fuerant. Procul tamen aberat , 

 ut rationes cognoscerent, quibus corpora conjungerentur. Deinde quidem calculo 

 defiuire incipiebant, quot partibus sal hie aliusve componeretur ; attamen hae deU- 



ni- 



C I ) Hoc dictum forte temerum videatur milii tamen liceat aniraadvertere scientiae nomen alicul parti tunc tantum 

 posse tribui si et facta continec et si phaenomeiiorum naiurara Critice dijudicare possimus, sivc qimiido Theoiiae 

 innitatur Praxis. 



