O R A T 1 O. ' 18 



cum duobus Principibus , iis, qui Hollanduux nomen magnuin ac terribile 

 fecerunt n:!(.,!i.!.,ii :• I.e. 



Utinam ne Ordines , Ilenricum in filio remunerantes , moduin excessissent ! 

 Henricus genuit filium , a. 1626 ingenti Neerlandorum laetitia natum. Si 

 patrem potestate augere potuisseut, qua postea auctus est Guilielmus IV, 

 quis novit quam multa aliter incidissent, atque nunc inciderunt! Nam Hen- 

 ricus amore civium partaque ex eo auctoritate plurimum valebat, et si cui- 

 quam , illi datum erat ut discordias , nondum tarn altis radicibus , ab stirpe 

 evelleret. Sed iidem Ordines infantem Guilielmum II aureis donis cumula- 

 bant, puerumque, vix e cunis egressum, omni equitatui praeficiebant , 

 destinabantque, si patri superesset , munerum haeredera. Talia beneficia, 

 tarn efiusa et properata, paucis sane adolescentibus non spiritus et animos 

 addidissent , quid illij qui pulchram corporis formam magnis ingenii dotibus , 

 et stirpem Arausiacam matrimonio regiae virginis decorabat ? Atque Ordines , 

 quasi intemperautiara munificentiae sentirent , et mercedem postularent , 

 plus apud parentes de educando iilio loquebantur , quam ipsi in simili causa 

 aequo animo tulissent , non unus fortasse patricia ilia gravitate responsurus , 

 secum fore istum laborem. 



Guilielmus II in Academia versatiis non est, sed ex ea praeceptorem acce- 

 pit, Theologum magna fama et doctrina, Andream Rivetum, quem , si ex 

 oratione, qua munus olim adierat, de bono pacts et concordiae in Ecclesia , 

 iudicares , moderatum diceres. Sed Theologi isti , variarum partium , pacem 

 plerumque volebant in leges , quas ipsi praescriberent. Rivetus erat Pictavien- 

 sis, et multorum hominum urbes et mores , principum quoque, viderat, in- 

 que amicitiam Ameliae Solmerisis pervenerat. Praeterea ipsa, quam proiiteba- 

 tur, doctrina eum commendabat. Nam religio et libertas adeo inter se erant 

 consociatae et mixtae , ut separari non possent, eiusque tarn yetus quam 

 mutata forma partium haberetur praesidium. Henricus Rivetum Hagam voca- 

 vit. Guilielmum II instituere coepit a. 1632, mansitque, si vere coniicio, 

 Hagae usque ad annum 1646 , quo Henricus ei curam Scholae illustris Bre- 

 danae commisit , eamque ille Scholam oratione inauguratus est. Guilielmus 

 praeter Rivetum praeceptorem liabuit Hildersichium , a quo linguas , Latinam 

 inprimis , aliasque doctrinas didicit ; hominem eruditum , quod vel ex noti- 



