O R A T I 0. 69 



potuerant Israelitae, qui saepissirae tributum solvere aut hostibus servire 

 iuerant coacti , nunc conjuncti amissa recuperant : Pbilistaei Tincuntur; multa 

 his adimitur regio gentesque Cananaeae iis tributa solventes dominos jam 

 salutant indignabundi , quos vincere et dilacerare consueverant et contemtu 

 prosequi plurimo, Patriam ita omnera liberikido et quamdiu regnavit confir- 

 laando subsecuti splendoris et gloriae Samuel fuit auctor praestantissimus. 



Memoranda denique est Samuelis publica privataque institutio religionis, 

 per quamprophetarumet doctor um subsecutorum et vero omnium recentiorum 

 doctor egregius fuit. 



Tristissima fuit a Gideone ad Samuelem instituti Mosaici sors et conditio. 

 Revelata quidem aderat doctrina de Deo purissima , quara tamen populus audire 

 et accipere recusaverat prorsus. Nempe non e populi ingenio prodiit religio 

 Mosaica , neque populi moribus aptata hominumque sensibus grata cupiditati 

 qualicunque adulari voluit et placere , sed a Deo profecta corruptos restituere 

 populi mores , nimiam sensuum vehementiam reprimere , ' praejudicatas 

 emendare opiniones et gentis ingenium atque indolem conformare et emendare, 

 istud legis divinae divinum consilium fuit. Nim im tamen distitit divina 

 institutio a populi corruptissimi ingenio servili , quam ut contimio eam ex 

 animo accipere eique obedire potuerit. Ejus religionis altum sensum non 

 magis percipere potuit , quam ad Dei altissimi adtingere purissimam ideam. 

 Hinc nunquam universus populus , raro pauci altioris ingenii viri praeclari 

 ejus senserant atque intellexerant dignitatem et praestantiam. Barbaric prima 

 exui debuit populus, ut huic sese traderet religioni et sanclam illius legem 

 observantia et obsequio prosequeretur sincere. Et vero duce ei opus 

 erat et moderators, qui, quae Mosis instituisset , intelligeret ipse et sentiret 

 ageretque ; qui et auctoritate esset instructus et practico qui dicitur sensu , 

 ut legem divinam populo redderet acceptam et ejus quasi infunderet ingenio. 

 Cujusmodi virum quum ante Samuelem non vidisset Hebraeorum gens, hinc 

 Dei summi inscitia tristis, neglectus continuus, cultus inanis, quippe externo 

 fere constans actu et idolis saepius quam uni vero Deo oblatus ; hinc corrup- 

 tissimi mores , ut in rudissimo exspectes populo , quem adfectuum saepissime 

 male ordinatorum vehementia a legis sanctissimae observantia reddidit alienio- 

 rem. Viri igitur quum indigeret Hebraeorum gens, qui religionis Mosaicae 

 aedificium tandem collapsum ac pene obrutum restitueret cultuique honorem , 



