R A T I O. 19 



et multa et magna, (^®j aut nuinerare aut metiri? Nam licet haec, ceteraque 

 quae tetigi, ad laudem faciant plurimum , praecipua tamen laus in operis 

 praestantia est posita, Hanc summam praestantiam unice spectarunt fratres ; 

 hanc omni cura sectati sunt, hanc eos assecutos esse, vel levissimo dubio caret. 



Sive enim earn telescopii Tirtutem consideres , qua corporum coelestium 

 minutiae oculis dilucide percipiendae exhibeantur; sive earn, multo ilia prae- 

 stantiorem , qua minutiarum istarum formae, situs , motusque accuratis mensuris 

 explorari queant, utraque ilia dote excelluerunt Hugeniorum telescopia (*°). 

 Testor , quae ipsi fecere suorum instrumentorum pericula; primum planetas , 

 melius , grandius , distinctius ab ipsis visos ; turn planetarum satellitumque 

 motus accuratius definitos ; nova denique quae subinde in coelis deprehenderunt 

 objecta. Imprimis vero eas respicio observationes , quas, fratribus eheu ! jam fato 

 ereptis, Pondius astronomus Anglus, at praeclaro telescopio Hugeniano 123 pe- 

 dum munitus, de Saturno ejusque annulo comitibusque instituit egregias. Has 

 prae reliquis excito , quippequae, a peregrino factae , et subsequentibus tem- 

 porum experientia confirmatae , eximii laboris documentum sint validissimum. 



Gloriantur Angli ,nec injuria , praestanti eo , quod possident telescopio Hugeni- 

 ano. Galli , quodammodo invidentes , id Christiano nostro vitio vertunt quod hunc 

 optimum suum apparatum , non Parisiis , sed Londino cesserit. Faciunt autem 

 immerito ; nam, quibus lentibus Pondius ususest, eas Christiani frater Constan- 

 tinus et sua ipse manu confecerat , et paucis ante obitum annis Societati Regiae 

 Londinensi , majores etiam ab ipso petenti , recusare noluit. Sic peropi)ortune vir 

 eximiusfratrissui, qui quondam Anglos artem docuerat dioptricam,benevolentiae 

 addidit cumulum ; sic peropportune curavit, ut Angli baberent, quodinperpe- 

 tuum servarent, Batavorum doctrinae atque industriae monumentum egregium. 



Nobisne igitur A. A. apud exteros excurrendum est ut contemplemur quo Li 

 gloriantur , nostratium studii testimonium? NuUaeve nobis ipsis fratrum assidui 

 laboris supersunt reliquiae ? Immo supersunt , supersunt complures. Frustra 

 quidem circumspicimus publicum gratitudinis atque admirationis monu- 

 mentum quo , si alibi vixisset , Christianus Hugenius profecto non careret ; at 

 nobis tamen non desunt quae in ipsius fratrisque laudem exhibeamus studii 

 indefessi specimina; ea nimirum ipsius manuum opera , quae digno ac conspiouo 

 loco posita, omnium fortasse monumentorum efficiunt praestantissimum. 

 Haec ipsa Academia Lugduno-Batava, tot aliis doctrinae monumentis 

 Clara, eo quoque superbit , quod multis dives est lentibus (■**) telescO' 



