O R A T I O. 17 



curante Hugenio , nee bonum conficeretur vitrum , nee aliunde illud posset 

 obtineri. Ita autem vir egregius omnem abhorrebat mediocritatem , ita 

 studiosissime semper appetebat perfectionem , ut aliquando Constantino haec 

 memorabilia scripserit verba: « nolo arti operam dare (") nisi lentes , quae 

 proditurae sint ; aliis praestantia excellant. » His commotus causis , Christianus 

 lentes majores formandi consilium in aliud feliciusque tempus distulit , ea 

 interim sedulo curans , quae , si grande opus iterum inchoaret , baud parum 

 conferrent ne magnis suis ausis excidisse reperiretur. k, \ 



Constantinus Hugenius, quem baud immerito Christiani dextram vocaveris, 

 tanto artis perspicillariae amore ardebat , ut , non obstantibus tum muneris 

 rationibus , tum aliis , quibus impense operam dabat , studiis , vel absente fratre 

 suo, ^°) banc et curaret et strenuissime coleret. Quoties Christianus 

 Parisiis Londinive moraretur , toties eum interrogare non desiit Constan- 

 tinus de artis apud exteros conditione, deque progressibus , quos ibi vel 

 fecissent vel etiamnum facerent artifices. Quod si Christianus tardior esset 

 in respondendo, iterum iterumque eum aggredi Constantinus adhortarique, 

 ut tandem aliquando moneret an veri essent, qui spargebantur , rumores, 

 sed quibus vix fidem habere posset, exterorum telescopia esse tam praeclara, 

 imo suis praestantiora. Ferre nimirum hanc cogitationem non poterat 

 vir eximius, non invidia ductus, sed intima victus persuasione, majorem , 

 quam ipsi adhibuerant , sedulitatera ab aliis adhiberi non posse. 



Eo autem rem i)erduxerat Constantinus , ut , quamvis fratrem desideraret 

 plurimum , non tamen ab incoepto opere desistere cogeretur. Ipse suo 

 marte (■'') acriter, quidquid artis spectaret praxin , indagare, perquirere , 

 nova subinde- melioraque excogitare; lentes, majores cum facere absque 

 fratre recusaret , minimas , microscopicis observationibus inservituras, for- 

 mare ; denique fratri eas suppeditare lentes , quas hie ipsi conficiendas mandaret. 

 In quibus omnibus ea usus est vir diligentissimus accuratione , ut ei Chris- 

 tianus et gratias haberet debitas, et laudes , quas posset, tribueret maximas; 

 cum ingenue profiteretur , quas Constantinus in suos usus confecisset lentes, 

 eas sibi videri ipsis lentibus Campaninis superiores. 



Tales cum essent fratres a se invicem divulsi , quali eos animo fuisse 

 existimemus , cum laetus iste illuxisset dies, qui Christianum salvum 

 in patriam reduceret ! Laetus inquam utrique dies , quo tandem ardentium 

 votorum suorum compotes se factum iri merito suspicabantur. Haeret nimi- 



C 



