O R A T I O. 15 



expolita lunae sideribusque admoveri. » «Ea», inquit,» in horto disposuimus , 

 trochleisque inaltum attollirnus , quibuscum si priorailla 12 pedum conferan- 

 tur , etiamsi pro longitudine sua sint eximia , plane vilescunt. « Equidein » 

 sic ardore suo veluti abreptus pei'git « equidein vel ad centenos pedes ea pro- 

 ducere me posse existimo , mirabilesque eventus polliceri ausim. Verum tanta 

 mole quomodo tractabilia reddi possint inventu difficile est. » Ghrislianum 

 nee vanum hie profetam fuisse, nee difficultatibus facile cessisse , insequen- 

 tium temporum docuit experienlia. 



De telescopii vi atque pretio judicium ferre aequum et justum baud leve 

 negotium est. Crescit vero difficultas , si variorum instrumentorum virtutes 

 aestimandao sint , nisi omnes simul eadem ratione explorentur. Tantum aberat 

 ut fratres Hugenii tale suorum telescopiorum examen recusarent , ut nihil sibi 

 exoptarent magis. Egregiam vero nacti sunt opportunitatera , cum Christianus 

 annis 1660 — ■1666saepius peregre abiret , atque telescopii sui 20 pedum lentes 

 aut secum ferret aut ad se transmitti curaret. Incidit enim haec peregrinatio in 

 illud tempus , cum et Parisiis et Londini virorum doctorum statutis diebus haberi 

 coepissent conventus isti celeberrimi , qui tum Academiae Regiae Scientiarum 

 Parisiensis , tum Societatis Regiae Londinensis fuerunt primordia. Ecce Christia- 

 nus noster in hos illustrium atque doctissimorum hominum conventus admittitur. 

 Quam absens sibi apud exteros novissimis suis de Saturno observationibus com- 

 paraverat famam , hanc praesentis morum honestas atque elegantia confirmat , 

 doctrina atque modestia augent. Inter varia, de quibus disseritur , philoso- 

 phiae naturalis capita , de arte perspicillaria sermones esse multos , quis est qui 

 dubitet? Quod caput simulac tangitur, quisque, ut fit, suum, quod aut ipse 

 fabricaverat aut confici curaverat , telescopium describere , descriptique vim 

 atque potestatem laudare. Ne controversiarum ansa detur, unus e reli- 

 quis proponere ut varia instrumenta eodem tempore locoque iisdem subtilis- 

 simis submittantur periculis. Placet propositum , et tempore statute, in 

 aperto, adnobilissimum certamen conveniunt, quos docta Gallia artis perspicil- 

 lariae habet peritissimos. Videre mihi videor Auzoutum ,{''*) Petitum , Espagne- 

 tum, aliosque viros illustres, quemque suo armatum teles(!Opio. En Hugenium 

 quoque nostrum ! Apparatum aflFert modestum , reliquis mole inferiorem. 

 Nisi Hugenius esset, vererer ne in certamine tarn inaequali vincatur facile. 

 Nunc nullus est metui locus. Quid enim multa? A. A. Convertuntur adsignum 



