H R A T I O. 13 



sentat. Ita autem plenae sunt oranigenarum virlutum , ita refertae doctrinae 

 atque elegantiae documentis , ut eas non dubitem pronuntiare monumentum 

 quod fratres Hugenii , inscii , in suum honorem posuerunt , nulli alii monu- 

 mento secundum. 



Quo Christianus ardebat in disciplinas amore , eo omnes suos fratres impri- 

 mis vero Constantinum incendit : Constantinum quem quondam , cum Leidae 

 commoraretur, studiorum mathematicorum socium habuerat. (") Hie, siraulac 

 vidit quam telescopiorum fabricam instrueret Christianus, statim adjutorem 

 se ipsi offerre , atque ita eum praesentem sublevare, absentis vero ejus res 

 curare, ut dubius fere haereas uter eorum alteruni labore , patientia, assidui- 

 tate "vicerit. 



( Artificum inopia aut defectus fratres cogit omnes rei peritos adire , consilia 

 rogare, artisque veluti rudimenta ediscere. Christianus doctos , quos habebat 

 amicos , Gutschovium imprimis, litteris interpellat , ('°) et humanissimis verbis 

 abillo petit ut, quam cogncscebat rationem facilem atque accuratam qua lentes 

 vitreae expoliri possent , earn secum communicet. Cui petitioni cum ita satis- 

 fecisset Gutschovius, ut « paucis paginis niulto plura de arte perspicillaria 

 comprehenderet atque utiliora quam apud diversos auctores reperiretur, » 

 manibus junctis laeti fratres arduam aggrediuntur operam , et duorum an- 

 uoruni indefesso labore eo rem perducunt , ut inter alia telescopia complu- 

 ria, unum sibi paraverint 12 pedum longitudihis, « quo vix aliud praestantius 

 reperiri » (") sibi persuadebat Christianus. 



Nee ipsum haec fcfellit exspectatio. Nam cum, ineunte anno 1655, Hagae 

 Comitum in domo paterna ('* } telescopio hoc suo optimo mira ( recito 

 A. A. ipsius Hugenii verba ('^)) diligentia, per hyemem , tertia saepe post 

 mediam noctem bora , vigente gelu , uteretur , eum tulit assidui laboris fructum , 

 ut25° mensis Martii ejusdem anni Saturni, planetae remotissimi, lunam detege- 

 ret , mox hujas lunae motum definiret , denique ipsius Saturni singulares habi- 

 tus ex annulo eum cingenti explicaret. Sic Te non vana spes decepit , illustris- 

 sime Hugeni! cum telescopia eleganti tuo inventu te perfecturum esse crederes. 

 Tibi manus operi admoventi prospera cedunt omnia. Tibi interroganti arcana 

 sua pandere gaudet Natura. Sic Tu , juvenum praestantissime ! jam expleveras 

 ardentissima Gassendii vota (^*), qui moribundus tuarumque lucubratio- 

 num ignarus , amicis suis hoc imprimis injungeret officium , ut Galilaei 



