R A T I O. 237 



(ya) Practer MErEm-M ad Bcrolincnsis Socictatis qiiacstionem (wie weit, wenn anders iiber- 

 haupt , darf die moralische Schiitzung ciner Ilandluntj bci der Festselzung ernes Strafgesetzes und 

 bei der Anwendung desselben in Amchlag kommen ?) , disputationiljus Gcrnianicc conscriptis et 

 cditis , respondenint trcs theologi : j. o . suskind {Tiib. 1 8o3) , f. a. boysen {Berl. 1 8o4) et 

 J. G. OEBiunn (Berl. i8o4). — Ex quibus suskind ad ipsam quacstioiiem ncgando rcspondit. 

 BoYSEK affirmando quidem , verum ita ut aliud argumcntum tractasse milii vidcatur, illud 

 scilicet , quod Geniiani juris criminalis auctores dicere solcnt die subjective Griinde der i-ela- 

 tiven Strafbarheit. Idem de gebuardo valet , qui in ca inquisivit quae legislatorcm et judiccm , 

 tam universe quam in constituendis aut applicandis criminalibus Icgibus facere opoitcat , ut , 

 quoad ejus fieri possit , bonis moribus publico consulatur. 



Quae autcm de mevebi disputationis argumcnto diximus, ut cum ipsius conclusionc (p. i3i) 

 convcniunt , ita coufirmantur iis , quae ibidem (p. 84) dicuntur. » L'appreciation morale 

 » peut et doit influer sur la loi* pcnalc , en tant qu'elle est exteme ou fondec sur les prin- 

 « cipes problablcs , qui ont determine I'agent , et qui doivent etre deduits par le juge 

 « principalenient des circonsiances ct du temperament de I'accuse et secondairement do sa con- 

 « fission, s'il y en a qui soit conforme aux circonstances , et qui soit asscz probable pour 

 « ctre adoptee. » 



Quam vero cxiguam , quin ne uUam quidem nonnumquam , vim ipsi per se spectatae 



confissioni tribucrit, facile constat ex iis , quae pracclarc obsciTavit p. 68 n'. et p. 76— -8. 



Quibuscum couferentes, quae monuit Inst. Jud. T. V. p. 246 et n* i et 272 suiv. n' i, 



• vidcmus , eum minus accurate de Berolinensi commentatione ita loqui , ac si in ea numquam 



confessioni vim tribueudam dcfenderit. 



Quodsi hujus egregiae ceteroquin disputationis ccnsura institucnda csset , primum quidem 

 dubitandum viderctur, num ad ipsam quidem quaestioncm respondent auctor. Etenim de 

 illius moralis si\c ethicae actionum aestimationis , quae proprie vciequc dicitur , in jus criminale 

 vi quaesivisse videtur Berolinensis societas; — qua quidem significatione quacstionis verba 

 moralische Sclmtzung (appreciation morale) accepit siisKiND. Ilanc vero hie non intellexit meterus. 

 Qui quantopere ea, de qua disputavit, actionum aestimatio, moralis proprie diccnda non 

 sit , ipse scnsisse mibi videtur. Non tantum enim (ut ad quaestionem tamen respondisse 

 videretur) duplicem, eamque oppositam nonuumquam, cjusdem actionis moralem aestimationem 

 (appreciation morale) admisit (p. 67): — verum vel ipse (p. 72) vere internum sive moralem 

 aestimationem (appreciation interne , morale) ab externa sive juridica , de qua tamen una in tota 

 disputatione cgit , diserte distinxit ; quin et banc ipsam alio , longe illo accuratioi-e , extemae aesti- 

 mationis (appreciation exteme) nomine saepius appcUavit (p. 26, 71, 78, 74, 85, loo, i3i). 

 Praeterca quaererem : — an satis quidem accurate ipsum disputationis argumcntum consti- 

 tueiit : — an ea , quae affinia quidem , sed distinguenda tamen sint , diligcnter ubique 

 scparaverit ; — an justae quidem perpetuo sint ejus dcfinitiones ; — an ex Romano inprimis 

 jure apta et disputationi congnia semper attulerit loca? Illud certe ncgari vix possit, niniio 

 Lumanitatis studio ductum , in eum crrorem incidisse meyebum , ut quae iuiputanda ct in 



