162 PETRI HOFSTEDE DE GROOT. 



hoc proferentes dicterium, cujus est regio ejus et religio; alii multis argu- 

 mentis probare sunt conati, esse singularura regionum Dominos suae quosque 

 regionis supremos Episcopos ; alii rem, nescio serio an per ludum , sed 

 nomine valde apto , dixerunt Caesaropapatum. 



Nomen hoc nos reducit ad Constantinum , qui simul erat et imperii Caesar 

 et Ecclesiae Papa , quique non mode primum sed etiam longe poteiitissimum 

 et prudentissimum fuit hujus Ecclesiae regundae modi exemplar; dumhi, 

 qui Constantinum deinde sunt imitati et etiam nunc imitantur , nos docent » 

 fieri posse, ut nostris etiam temporibus ad talem conditionem conformetur 

 Ecclesia, Quaerimus , num Ecclesiae videatur profuturum , si ista repetatur 

 forma ubivis? Quod si fiat, negari sane nequit , Auditores, quietem orituram 

 esse qualemcunque saltern in tempus , quum jam is Ecclesiae futurus sit do- 

 minus , qui et rerum reliquarum in regione quavis omnium , quique igitur 

 militurasuorum ope nisi persuadere saltem silentium imponere possit civibus 

 suis ab ipso dissentientibus. Verum de hujus agendi rationis bonitate dubium 

 nobis movere jam possit observatio haec, nullam Ecclesiae Ghristianae familiam, 

 nee Graecam , nee Romano-Catholicam , nee Protestantium vel unam , Caesa- 

 ropapatum libris symbolicis approbare ; irao omnes eum veliementer impro- 

 bare , eumque esse a solis jurisconsultis et reipublicae administris inventum , 

 qui eum reipublicae potius causa, quam in Ecclesiae gratiam commendarunt, 

 unde non potest non oriri suspicio, cum Ecclesiae commodis pugnare potius 

 quam con venire tale regimen, talemque ex eo ortam quietem et conditionem 

 certam. Quam suspicionem confirmat vel levis de re ipsa meditatio atque 

 constans historiae testimonium. Nam fieri nequit , quin Ecclesia, quae non 

 est hujus mundi regnum , ita, quantum per homines fieri hoc potest, contor- 

 queatur in regni terreni bene administrandi instrumentum et partem, quale 

 quid Jesu Christi consilio Christianorumque saluti prorsus esse contrarium , 

 nemo non videt. 



Igitur id , quod imperfecta et fortuita rerum conjunctio potius , quam Chris- 

 tianorum voluntas adduxit, missum facientes , videamus, an ad certam illam 

 Ecclesiae conditionem , quam constituit Gregorius VII , reducenda sit ratio 



commota praesens. 



•• lllud, quod inEcclesiam tenuerant imperium Constantinus ejusque succes- 



