O R A T I 0. 163 



sores, inOccidente sensim magis evanuerat. Sensim plura hie Ecclesiae guber- 

 natores acquisiverant jura , ita tamen , ut quaenara esset illorum in civitate 

 conditio, magis minusve a regibus pendens, nunquam jure et lege esset de- 

 scriptum. Hinc Ecclesiae et reipublicae orta erat confusio , utrique valde 

 noxia, quin utriusque corruptelae letalis causa. Diris aevi sui vitiis mederi 

 constituit Gregorius Papa, Ecclesia, quae dim subfuerat Reipublicae, nunc 

 huic praeponenda adeoque rerum humanarum imperio summo , quod olim 

 fuerat penes Imperatorera , nunc trahendo ad Papam Romanum , Ecclesiae 

 principem. Igitur, prouti auctore Constantino Caesar factus erat Ecclesiae 

 Papa, ita auctore Gregorio Papa factus est orbis Caesar. Quamvis hoc non 

 spectaret Gregorius , ut ipse omnium Regiim fieret Dominus , sed ut Ecclesiam 

 Christianam tandem sui faceret juris, atque hoc modo conditionem ejus, 

 misere corruptam , quae ipsi ex Ecclesiae servitio videbatur orta, prorsus 

 emendaret. Ac , si quid yideo , non hoc adeo urgendum est in dijudicandis 

 Gregorii rebus , quod Papae , sed potius , quod Ecclesiae , cujus personam 

 et tutelam agebat solus Papa, jus summum \indicare conaretur. 



Hoc si bene tenetur , non inepta erit quaestio proposita, an reducenda sit 

 Ecclesia nostri aevi commota ad conditionem, qualem Gregorius constituit. 

 Nimirum Gregorium oriri alterum , qui Regibus imperet, non patientur, qui 

 nunc Europam regunt ; verum Gregorii mens diu fuit et etiam nunc est in Chris- 

 tianis multis superstes , etiam in his, qui sese Protestantes dicunt. Nam hue 

 redit ilia mens , quod Ecclesiam , in diversis regionibus inveniundam , terre- 

 nae Regum potestati vel subductam, vel (si Reipublicae et Ecclesiae estpugna) 

 praepositam, a Clericis yelit constitui, judicari , regi , qui Clerici num sub- 

 sint Monarchae, Papae, an Aristocraticum habeant regimen , Synodum, eodem 

 fere redit. Synodis rero in Ecclesiae conditione commota , etiam de fide 

 Christianorum constituendi atque alios ob placita credita damnandi , alios 

 absolvendi jus qui tribuant, et fuerunt olim et sunt etiam nunc nonnulli inter 

 Protestantes. Igitur haec est quaestio nostra, num commotio Ecclesiae prae- 

 sens sic forte videatur regunda, ut , cujus rei Gregorius VII fuit vindex 

 primarius , ad unius pluriumve hominum Ecclesiasticorum de rebus dubiis 

 sententiam sese conferment Christian! omnes. 



De quaestione proposita non vereor, Auditores, dicere, quid sentiatis. Ei 

 ^espondetis omnes negando. Nam primum quidem, quomodo, quod historia 



