R A T I O. 165 



sententiam perducere possumus. Sed ne vel Euangelicos quidem , inter se 

 divisos ac de multis rebus gi-aviter disputantes hoc modo sedare poterimus. 

 Quid enim , Auditores ? Nam e Protestantium memoria, sermonibus, scriptis 

 duo ista evanuerunt principia Reformatorum , gratiae Divinae nos salutem 

 nostram debere soli atque ex Euangelio suam ab ipsis Christianis singulis 

 hauriendam esse de re Christiana persuasionem ? Imo utrumque longe lateque 

 in ipsorum Ecclesia regnavit , et nostris quoque diebus , inprimis post Secu- 

 laria Reformationis ante -viginti et unum annos celebrata , denuo explicitum 

 et commendatum et vero acceptum est ubivis. Cui observationi si adjungi- 

 mus alteram, banc, quae nunc adest, Ecclesiae Cbristianae commotionem 

 inter Euangelicoi esse ortam atque ex bis sese inter reliquos Christianos dis- 

 pergere , mox oritur suspicio, rem banc, de qua quaeiimus, omnem suas 

 habere radices non in turpitcr desertis , sed in sancte servatis Reformatorum 

 principiis. Quae suspicio historiae face mox in luce ponitur clarissima , 

 quum historiam vel leviter inspicienli pateat, seculo XVI modo inchoatam 

 necdum perfectam, esse Sacrorum emendationem (' ) atque nostros homines 

 ideo Ecclesiam sic movere, quia id, quod inchoaverunt Reformatores illi , 

 jam persequi et perficere ipsi conentur. Illorum principia ulterius explican- 

 tes , maxime illud de Euangelio , uno veritatis Ghristianae cognoscendae 

 fonte, aequales nostri jam incidunt in has, quas disceptant , quaestiones , 

 de Codicis Sacri fide, ambitu , pretio , doctrina , deque re Christiana omni ab 

 omnibus ulterius perficienda. Jam hosce aequales nostros inter se disputantes 

 ablegare ad Reformatores, tamquam qui omnia rite exposuerint, id est, 



(i) Verba haec respiciunt orationcm Viri Clarissimi h. c. kist , De inchoata necdum perfecta 

 Sacrorum emendatlone , inveniundam in Annalibus Academiae Lugduno-Batavae aaxa i836 — jSSy, 

 qua tarn dilucide exponitur res , de qua hie quaerimus , ut earn a mc ulterius explicari mini- ' 

 me esset necesse. Utitur autem Vir Clarissimus tribus insignibus et celeberrimis nominibus , 

 quae ipsa sibi e suae indolis sensu et veluti conscientia dedit haec Ecclesiae Ghristianae , quae 

 seculo XV facta est, instanratio. Sunt haec nomina Reformationis, Ecclesiae Euangelicae, 

 Protestantismi , quorum primo rcspicitur morura corruptorum emendatio , quam volebat instau- 

 ratio ista , altero studium e Sacro Codice sapicndi , tcrtio voluntatem nuUi sese subjiciendi 

 auctoritati humanae. Jam vero ostendit Clarissimus Kist triplicem banc rem , triplice nomine 

 insignitam , inchoatam esse diu ante scculum XVI , primam maxime a Gregorio VII , alteram 

 praecipue a Waldcnsibus , tertium inprimis ab Arnoldo Brixicnsi ; egregie promotam a Luthero , 

 Calvino , reliquis Reformatoribus ; perfectam vero ne nostris quidem temporibus esse. 



