166 PETRI HOFSTEDEDEGROOT 



naturae scrutatorem , de \i magneticd et clcctrica dubitantein amandare ad 

 Musschenbrockium et Franklinum , quippe qui de harum rerum natura sic 

 egcrint, ut niiiil nobis restet disceptandum. 



Verum , cur haec vetusta diutius persequamur , Auditores ? Sentimus , rei 

 Christianae naturam et indolem paullulum respicientes , obstare banc totam 

 quantam hisce stultorum hominum conaminibus , quibus se ad antiquain Ec- 

 clesiae conditionem tempora nova reducere posse sibi blandiuntur. Neque 

 arborem reducas ad surculum , surculum ad semen; neque e viro facias juve- 

 nem, e juvene puerum; neque ex Ecclesia nostrae aetatis Ecclesiam Lutheri , 

 ex hac Ecclesiam Yel Gregorii , Tel Constantini. Crescit arbor, adolescit homo , 

 progreditur Ecclesia. Antiqua ista omnia, suis apta temporibus et ex horum 

 indigentia ac desiderio sponte enata , turn erant naturalia , nunc instaurata (si 

 instaurari possint!) instaurata nunc forent non naturalia, sed monstrosa, 

 quippe ementita et fictitia, adeoque primum inepta , mox ridicula, brevi 

 neglecta. Nos Lutherum , Gregorium , Constantiniim sequentes , qui in suorum 

 temporum usum non antiqua recoxerunt , sed nova instituere sunt ausi , nos Jesum 

 Christum sequentes, qui vetustae Judaeorum Ecclesiae novam substituit, nos 

 vestigia legentes ipsius Dei , qui unam generis bumani institutionem diversis cura- 

 vit modisperficiendam : igitur nos, quibus nostra indigetaetas progrcssa , haec , 

 Deo auspice Christique spiritu ducti , quaeramus , explicemus , commendemus I 



Nostra aetas progressa indigere videtur isto commotionis Ecclesiae exitu , 

 quo ad ipsum Jesum Christum accuratius cognoscendnm ardentiusque atnandum 

 ducatur Ecclesia. Quara aetatis nostrae rogationem jam ad vos , Auditores, 

 ferens , earn sic explicare et commendare conabor , ut ostendam , quomodo 

 ipsa cum Ecclesiae temporibus cohaereat praeteritis, praesentihus , futuris. 



Hanc aetatis praesentis rogationem cum praeteritis comparanti Ecclesiae 

 Christianae temporibus apparet mox , earn ista , quae dim fuerunt bona et 

 laudanda, non evertere et pessumdare, sed potius promovere et adjuvare. 

 Scilicet emendationem vult priorum Ecclesiae formarum harumque explicatio- 

 nem ulteriorem et Ecclesiae progressionem. Idem enim quod nostra jam clare 



