R A T I 0. 209 



tari, verum et mercaturae indolem, mercatorum mores, propria etlam hujus 

 artis verba, quoad ejus opus esset , maxima sagacitate indagare studuerat. — 

 Earn quoque juris partem, quae experiundi in foro ratione occupatur, adeo 

 in numerate habuit, ut numquam , quo cautissimo agendum esset modo , 

 non statim perspiceret (*'). 



Cum publico etiam jure baud vulgarem contraxit familiaritatem. Eam enim 

 ejus partem , quae in criminum persecutione versatur, eam dum judex fuit 

 quotidie , dum causarum patronus saepe attingebat. lUam vero , qua conti- 

 netur tota respublica, quae tamen et ipsa cum privatis disceptationibus ne- 

 cessario nonnumquam cobaeret, non minus amavit quam coluit: ut ex dis- 

 putationis , ghasso praeside defensae , argumento jam apparuit. 



lUud autem singulare in eo animadvertitur , quod populorum patriae vici- 

 norum jura tarn accurate perscrutatus fuit, ut nemo apud nostrates magis (^^). 



Cunctis bis , naturae partim, partim vero industriae bonis accessit , velut 

 culmen, maximus usus. Si qua enim est disciplina, in qua, non dico aliis 

 excel! ere , nedura principatum tenere, verum quae deceat praestare, nemini 

 liceat , nisi quietis studiis placidisque lucubrationibus accesserint frequentiora 

 negotia et insignior usus, est profecto jurisprudentia. Quam enim ineptus 

 Baepe qui in negotia subito conjicitur novus Ictus! Quot sunt, quae usu 

 demum recte intelligaiitur et velut alio tingantur colore! O quantum ad 

 vitam, non ad unam meditationem , coraparata est jurisprudentia ! 



Ilia igitur, quae praeclarissimum quemque Ictum Romanum , quae ex 

 nostratibus viglium, grotidm, nuBERUM, bybkershoekium ad summura in juris- 

 prudentia locum evexit, — rationis et usus conjunctio, — tanta in meyebo 

 fuit , quanta in nemine fortasse major (^*). 



Altera orationis parte videaraus , quemadmodum talibus tantisque dotibus 

 instructus sieyerus, has ipsas non tantum in patriae salutem , verum in 

 augendas etiam et amplificandas jurisprudentiam et nomotheticam , ita conver- 

 terit, ut de patria non minus quam de utraque ilia disciplina praeclare meritus 

 fuerit. 



Intelligltis autem bic , Auditores , quales hie praedicemus mbteri laudes. 

 Magnum sit, in quacumque re operam ponimus, sive ea ars sit, sive doctrina, 

 ita ipsara in civium emolumentum coavertere, ut quam plurimos nobis 



D d 



