3 6 A. M. C. V A N H A L L 



que fragmentum ab Heineccio ad Caput s4. relatum videmus, in quo tamen capke 

 vox dnniculus non reperitar. Ex ipsius igitur llcincccii sentential fieri potuit, 

 tit CTuainvis in eommenlario ad legem Jul. et Pap. vocem quandam explicet Paul- 

 lus , ejusdem tamen mentio in ipsft lege non occurrat (i). Verum enimvero, etiam- 

 si concedamus de anniculo aliquid hoc capite fuisse eautum, non propterca efficitur, 

 de Jure Quiritium ob liberos consequendo eandem legem cavisse. Quodsi ideo noa 

 irijuria conlcndimus temere nimis ab Heineccio hocce caput fuisse receplum, illud 

 tamen ad earn excusandum valere possit, doctissimos qnosque viros eandem senten- 

 tiam fuisse amplexos. Cf. P. P i t h o e u s ad leg. Mos. et Rom. coll. XVI. 6. S c b u 1- 

 ting. ad Ulpian. III. 3. Gothofr. comm. ad leg. Jul. et Pap. f. 218. Hugo 

 Hist. Juris 2g5. 



\ 



Age vero videamus , quomodo Caput XII. constituent auctor : Ingenua ter emxa 

 t vel Jus triu-m liberorum cOnsecuta, libertina quatuor liberorum jure tutela libera- 

 tor. Eidem sine patroni auctoritate , dum pro numero liberorum , sibi supersti- 

 turn, virilem partem ei relinquat, testari fas esto. " Si nonnumquam in carpen- 

 dis iis , quae Heineccius restituit, haesitavimus , nunc contra audacius sententiam 

 riostram proponimus , quippe quae doctiorum opinione confirmatur. Egregie namque 

 animadvertit Vir Clariss. C. I. van Assen adnot. ad Instit. Gaji commentaries 

 p. io4." necessariohocin capite addendum esse legilima tutela. " Gajus enim, 

 Comm. I. i45 et ig4. docet , libertinas quatuor liberorum jure a legitimd tutelS , id 

 e'st, ed quae ex XII Tabulis , (teste eodem Gajo) descenderat , liberari ; easdem 

 vero ter enixas, a caeteris tutelis , Atiliana , puta et fiduciaria liberari (2). Cae- 

 trum melius de hoc capite meritus est Gothofredus, qui ita clausulam exhibet: 

 Ingenua trium liberorum jure legitimd tutela 5 libertina quatuor liberorum jure r 

 tutela patroni liberautor etc. " 



Capite XXXIII Legis cavetur : si cui Senatus gratiam liujus legis faciet, ei 

 nuptiae justae, liberique legitimi sunto et omnia praemia ex hac lege capei-e jus 

 esto." Animadvertendum hie venit, probasse quidem Heineccium, Senatui jus 

 fuisse, liujus legis gratiam faciendi, eoque jure saepius ilium fuisse usum ; verum 

 ex ipsd lege Papi^ Poppaed descendisse hancce Senalus potestatem ex ejusdem dis- 

 putatione necpiaquam conei^t. Immo vero contrarium verosimilitudine quJtlam pos- 

 sit effici ex eo, quod Senatum uulvorse quarumcunque sanctionum solvere potuisse 



turn 



(i) Postquam hacc scripseram , idem animadvcrsum rcppcri a Clariesimo Bctfimann Ilollweg, (H 

 laud. p. 62, qui plures quoque causas affcrt, cur legi nostrac hoc placitum non sit rcslituciiJuiu. 

 ^a ) Cf. infra pag. 83. 



