RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDIGAM. rj, 



pertinere illam disputation em , quae, me judice, eodem jure ad poenas coelibalus- 

 rbitatisque , aliis capitibus sancitas , referri possit ( i ). 



Quidquid de re statuendum sit, etiamsi hue Ulpiani locus pertineat , potius ta- 

 inen est, ut ilium ex ejusdem interpretatione esse statuamus ; nee alia ulla ratio ad- 

 csse videtur, cur ilium tamquam centonem vesti assutum, legi inseramus, cujus le- 

 gitima verba brevia solent esse aique concinna. 



De liberatione liberti ab operis ob liberos agens , recte adjecit Heineccius verbum; 

 operas a. Gothof re d o neglectum. Accurate etiam Caput XVI. hoc modo resti-r 

 tuit : si ex alio matrimonio liberos superstites habcbunt, praeter decimam quam 

 K matrimonii nomine capiunt" (haec omiserat Gothofredus) totidem decimas- 

 pro numero liberornm capiunto. " Vide Ramos, p. 4o. 



Ad ea autem, quae ex antiquitate primus eruit Heine ccius , pertinet prae cae- 

 teris etiam Caput XXXI. de affinitate morte divortioque solvenda, quod sic exhibet: 

 v AfEnitas praeter quam inter novercam et privignum, nee non solerum socrumve 

 et generum nurumve morte divortioque solvitor. " Equidem ut ut cerium sit , hoc 

 juris fuisse apud veteres Romanes, illud tamen cum auctore legi Papiae tribuere non 

 ausim. Paulus quidem , fr. XIV. . ult. D. de R. N. , Augustum, ait, aliquid 

 interpretatum fuisse de nuptiis cum matre ejus , quae sponsa nobis fuerat , prohibi- 

 tis ; ast non putem exinde colligi posse , eundem lege Papift Poppael ita cavisse ;- 

 aeque ullum alium interpretem talem clausulam nostrae legi attexere iaveni. Adde ,- 

 quod G a j u s , Comm. I. . 63 , idem Juris placitum exponens , Legis Papiae nnllam* 

 facit mentionem, quum alias, Juris fontem accurate indicare soleat. 



Earn legis partem, qu3. de divortii modo et poend egitur, ita restituit Heine c-^ 

 cius, ut fere nesciamus, quid magis mirandum sit, aut viri diligentia, qua ex va- 

 riis fragmentis sedulo collatis novam quamdam clausulam cum magnd verisimilitudine" 

 effinxit, aut acutum ejusdem judicium , quo spuria quaeque a genuinis distinxit.- 

 Nimirum Gothofredus jam animadverterat de dotis repetitione et retentionibus in 

 lege actum fuisse; verum neglecto Ulpiani loco Fragm. T. VI. 10 et i3. capi- 

 tis verba restituere non cogitaverat. Sed Heineccius rite perspectis JCti verbis 

 haecce nobis legis verba servavit , veri quam simillima: Soluto citra culpam uxoris 

 matrimonio, si mulier ob mores mariti divortit, vir earn dotem , quae annua, Lima, 

 trima die reddi debet ob majores mores praesentem, propter minores senum men- 

 sium die reddito. " Sin mulieris culpa discidium factum morum quidem nomine 

 maritus graviorum quidem sextam , leviorum octuvam dotis partem retineto< " Le- 

 gem ita esse restituendam , ne<jue Ramos viderat. 



Adi 



(i) Ex eo quod libro III. ad Leg. Jul. Pap. hoc scripsit Ulpianus, nil probari potcst. Idem 

 L- XIX. ad Leg. J. Pap. ipsa legitima Icgis verba exhibet. Yid. fr, II. D. de minor. 



