P. J. L E M O I N E, 



Omnis porro descviptionis haec est natura ac ratio , ut nunquam ad fincm omni ex 

 capite perduci possit; una enim eademque res tarn multis ex partibus considerari 

 potest , ut eas ad unam omnes complect! homini non detur. Hue accedit quod de- 

 scriptio , si ipsius materiem consideres , etiam nonnisi imperfecta esse possit ; primum 

 enim absolute completam inductionem assequi non datur, rerum vero causas absolu- 

 tas nunquam assequi possumus : observatio , rerum comparatio et inductio probabiles 

 duntaxat rerum causas indicant ; interna denique mutui rerum commercii ratio sem- 

 per nos latet , externam etsi saepissime attingimus rationem. 



Kihil tamen vetat quin juvantibus rerum in classes distributionis legibus cognitio- 

 nes nostras ordine vere systematico distribuamus sicque propius ad veram scientiam 

 accedamus ; jam enim systema condi potest summa perspicuitate perfectoque ordine 

 commendandum. Ipsa adeo descriptio vim scientiae quamdam consequi potest , si eo 

 usque perfectionis perducta sit , ut res descripta non in se tantum sed aliarum rerum 

 qnae cum ipsa connexae sunt habita ralione talis esse debeat qualem descriptio facta 

 monstret. Rerum vero in classes clistributio perfectionis scientiae vim illi descriptio- 

 iii addet, si ita instituatur , ut species ex superioribus generibus facile et penitus in- 

 telligi possint, accuratiusqne turn in se turn aliarum specierum et universi generis ip- 

 sius babila ratione explicentur. 



Ut rem in pauca conferamus : cognitio sensualis ad scientiae dignitatem ac potesta- 

 tem evebi necnon indies magis perGci quidem potest, nonnisi vero infinite saeculo- 

 mm numero ad summam omni ex parte perfectae scientiae praestantiam perduci po- 

 terit, ea scilicet die qua turn nniversa rerum natura turn singulae ejusdem partes pe- 

 iiitus fuerint cognitae : ilia vero dies nondum nobis illuxit. 



Yideamus nunc quam late pateat Rationis auctoritas in cognitione intellectuali sic 

 dicta? Haec autem duplex est, res sensiles modo matbematicis principiis, modo eis 

 quae intellectum moderantur legibus submitti soleut: hoc momentum etsi modo jam 

 copiose satis tractatum est, paulo fusius explanandi locus hie esse videtur. 



Omnis igitur rerum quam legibus intellectus usi consequamur cognitio prorsus 

 hvpothetica est ; nostra enim investigatio onlnis in eo versatur ut a certis quibusdam 

 puaenoincnis profecti , in ultimas eorum Rationes inquiramus. Propter facultatum 

 vero iiostrarum imbecillitatem illas assequi non possumus. Imo posito etiam omnia 

 pliaenomena hucusque nota ratione aliqua explicari posse , quis iieget phaenomena 

 alitcr explicanda observer! posse ? Nobis enim mortalibus omni numero absolutam 

 inductionem et in immensum patentem experientiae campum omni ex parte perlu- 

 stvarc natura non concessit ; ex quo conficitur ut homo negata scieutia , hisce in re- 

 bus nonnisi opinari theoriasque condere possit. 



In altcra vero cognitionis inicllectualis parte, vera scientia humanae menti negata 

 non est; quae enim secundum puras ideas matliematicas a priori cognoscuntur , ca 



sen- 



