56 P. J. L E M O I N E, 



objecta sunt facile dilui possunt ; leges quippe quas vulgo admissis opponere clar. 

 Rixnero placuit , falso innituntur principio , hornini scilicet rerum sensilium in se 

 spectatarum cognitionem patere, quae vero nobis ideo nequaquam competere potest , 

 quod ii ill I ins rei notiliam assequi quis possit, quae a conscientia nostra nostroque 

 repraesentandi modo non pendeat. 



Quod ad reliqua, quae inde consequuntur principia , ea absolute vera sunt, 

 ut quae ab inconcnssis legibus sequi constat; si quid contra eorum veritatem ob- 

 inoveri" posset , id in deductionem factara cadere deberet; haec vero nullo laborat 

 vitio. 



Ea igitur quibus cognitionem ex categoriarum notionibus (sensu relativo samptis ) 

 ad res sensiles adhibitis ortam nullam esse demonstrare studuerit Rixner , diluta 

 sunt argumenta ; ex quo conficitur ut nobis jam majore fiducia plenis pluraque spe- 

 rantibus reliqua prosequi iiceat. Repcrimus non modo cognitionem in universnm 

 liumanae patere menti, Terum et cognitionem empiricam absolute veris indubitatis- 

 que inniti principiis evicimus; mundus jam sensibilis nostris investigationibus pa- 

 tet ; nuiic vero utrum mundi intelligibilis quoque janua honiinibus aperta sit in- 

 quirere properemus ; ea autem infiniti quam hue usque consecuti sumus notio non- 

 nisi iucboata est, earn igitur perficere, quaenam in se conlineat principia explorare , 

 utrum denique ad sublimiorcm aliquam mundi sensibilis considerationem ac cogni- 

 tionem perducere possit inquirere oportet : omni enim ex parte pertentanda est in- 

 finiti idea ut cognitionis nostrae fines proferre nee non fiduciam in rationis hu- 

 manae potestate collocandam confirmare possit. Infinitum Rationi datum esse no- 

 vimus : sed quid sit infinilum, quanta ipsi tribuenda sint quaerendum restat. Ratio 

 recte quidem intelligentia dicitur, imprimis vero ut semetipsam intelligat necesse 

 est. Cum id vero fieri nequeat, nisi infinilum juxta intellectus leges ab ipsa ra- 

 tione constitutas consideres, patet bic quaeri jam: Utrum et qul categoriarum sic 

 dictae notiones in absolute quidem seusu sumptoe ad ideam infiniti adhiberi possint." 

 Hacque ad Rationis Immanae laudem , ut opinamur quidem , soluta quaestione , iter 

 incboatum perscqaemur, donee evicerimus illam non minori auctoritate in mundo in- 

 telligibili quam in sensibili valere. Quod si quis reclame! inutilem, imo erroribus 

 gravidam fore inquisitionem nostram , quia nostra baec categorias considerandi ra- 

 tio intellectus naturae repugnare, imo in solo arbitrio posita esse videtur. Re- 

 putet velim infinitum ad notiones omni ex parte indeterminates non pertinere, ac 

 proinde inlellectus vestigationi submitti posse. Ab omni porro nos arbitrio alie- 

 nos esse in aprico est; absolutae cnint necessitati turn intellectus turn Rationis satis - 

 facturi nibil postnlamus , nihil sumimus, quod rationibus sufficientibus non nitatiir. 

 Hue accedit quod intellectus per se solus finituin perfecte intelligere non possft, 

 quo fit ut a Ralionc infinitum petal ; cum vero ex non intellecta re nee inteUigi 



quid- 



