20 



P. J. L E M O 1 N E , 



constitui : mine vero jam quaerenduiri est quo nitatur fiducia ilia , quo jure tantant 

 Piatioiii tribuamus potestatem auctoritatemque ? 



Rationem vero cam esse facultatem qua nulla superior est, cujusque imperio ac mo- 



deratu reliquae reguntur omnes, demonstrare uon conabor ; quid enim juvet argu- 



iiienia millies repetita invictaque muuita vi ac poiidere denuo repetere ? Possem quo- 



que scepticos facile refellere , possein Empiricorum aliorumque philosophorum doctri- 



iiain quam absoua sit exponere ; Kantii opera huic rei pertractandae sola sufficerent ; 



aliaiu vero rationem sequi satius habeo ; scilicet, nemo noil videt, hanc commenta- 



tionis iiostrae partem uiiiversam complecti philosophiam , proindeque rite tractari iion 



posse, nisi tola perlustretur liaec eamdemque (irmo constet iniiiti fundamento: id 



est, nisi exponatur quaeiiam sint et qualia Rationis principia, quamnam habeant vim, 



utrum et quibusnam dads conditionibus cognitionem empirico-intellectualem ac pure 



rationalem assequi valeamus , quam late deuique pateat in diversis cognitionis huma- 



uae regionibus Rationis auctoritas turn constitutiva , turn normativa. Inde autem, 



factum est ut ultima duo quaestionis solvendae momenta in unum coalescereul. 



His vero praemonitis, reliqua in altero capite prosequar. 



CAPUT II. 



iloc caput igitur duo complectetur momenta : primum scilicet inquiram quamnam 

 vim babeant turn logica , turn metaphysica principia, utrum homo his juvantibus ad 

 cognitionem sensualem ac rationalem juxta eniti valeat ; post exponam quam late 

 pateat Rationis auctoritas turn constitutiva, turn normativa. 



Principia Rationis igitur pro variis , quibus eognitio nostra conh'citur elementis va- 

 ria suut j omnis vero eognitio duplici constat clemento , quorum unum objectivum , 

 alterum vero subjeclivum , cum schola appellare juvat ; unde quoque duplicis generis 

 principia orta sunt, principia nempe objectiva (essendi rerumve existentiae prin- 

 cipia aliter dicta ) et subjectiva (sub pi-incipiorum cognoscendi nomine apud non- 

 nullos celebrata). Ilia nihil aliud sunt ac rerum cognoscendarum absolute conside- 

 ratarum notiones, haec vero aeternas immutabilesque animi cogitantis ae cognoscentis 

 leges complectuntur. Eadem vero haec bipartite rursus in Jormalia et materiatta 

 principia dividi solent. Etenim unaquaelibet eognitio una ex parte ad operatione* 

 animi pertinet, atque ita certum quemdam in modum peragenda est; altera vero 

 parte ad rem aliquam nobis pbjectam refertur, proindeque in se quidpiam con- 



