COMMENTATIO AD QUA.ESTIONEM LITERARIAM, ig 



homlni propvia est, qui nondum ad sublimiores pervenit cogitationes; quam vero 

 *ecum ipsam pngnare asserunt, stalim ac scientiae locum usurpat. Uaec quidem apud 

 Schellingianos fuit de scientia , fide et opinione doctrinae institutio. 



Exstitit autem philosophus quidam non contemnendus sane, Eschenmayer qni si- 

 milia Friesio aggressus, Schellingiana cum Kantianis placitis conciliate studuit, ita 

 scilicet ut fidem iterum in supremo constitueret gradu , quin ea rejiceret, quae Schel- 

 lingio placuerant ; opinionem in probabilibus versari, in veris scientiam censet; scien- 

 tiam Schcllingli absolutam non respuit; negat taiitum earn nos uno mentis conamin* 

 assequi pos>se , sed continuo propius ad earn accedere nos posse contendit. Ultra 

 rationem vero contemplationem absoluti esse statuebat et fidem earn quidem qua 

 numen divinum ipsuin nobis revelatur; nee porro earn, ad scientiam accedere sed 

 multo potius scientiam ad ipsam accedere oportere , ut quae per fidem unam non 

 adhibita rationc certa sunt , scientia jurante declarentur ( 1 ). 



Faucis jam quid de Schellingii atque Eschenmayeri doclrinis censeam , declnrem 

 necesse est. Ille procul dubio fidem quaenam et qualis sit , quamque longe a scien- 

 tia absit recte definit. Qut autem scientiam absolutam sustineat, non video; ut enim 

 caetera omittam , absoluti notio ilia, de qua tot et tanta proferre solet miracula , iii- 

 hil aliud est ac conceptus , puraque abstractio in intuitionem conversa, ut sic >!nni 

 sublata rerum diversitate ac contrarietate , absoluta Carum stabiliatur identitas , quia 

 ratio rem intelligat. 



Esclienmajeriana denique fides mihi nullo pacto probata esse potest. Quaenam 

 enim tandem ilia facultas est, Ratione superior, eanos docens, ad quae Ratio, ultra 

 quam homo progredi non potest , frustra eniti studeret ! 



Ita igitur diversas de scientiae, fidei opinionisque natura , ratione ac potestate sen- 

 tentias enarravi, breviterque quid in ipsis probandum mihi , quid rejiciendum vide- 

 retur esse , exposui. Jam vero non sine timore quodam me ad hoc quaestionis pro- 

 positae momentum : quarp Certa collocanda sit stabilisque fiducia in Rationis hu- 

 manae auctoritate " accessisse video ; hie imprimis quantum susceperim onus sentio ; 

 gravissima enim omnium haec est quaestio , quas unquam. ingenium humanum solven- 

 das sibi proponere possit, quaeque turn modo recte pertractabitur , cum philosophia 

 tandem ad summnm perfectionis gradum perducta generi humano errorum is tarn ac 

 praejudiciorum labem , qua adhuc pollulum oppressumque jacet , eluerit ac de- 

 terserit. 



Hue usque hac in scriptione , Eruditissimi Viri , de Ratione tanquam de ea facultai c 

 dixi, in qua cerla collocari posset stabilisque fiducia, eamque omnium rerum regi- 

 ziam ac dominam summamque scientiae , fidei opinionisque rectricem ac moderatricem 



con - 



(O Vide Etcbinmayir, Psycholsgle, Einleltung, p. 4, iao, 128, 307.' 



C a 



