COMMENrATFO AD QUAESTIONEM LITERARIAM. i3 



ieinp-erare quin longins exponam qut effectum sit ut Kanlius ad ejusmodi de fide 

 floctrinam adduclus fuerit. 



Kantius nimirum speculationem Rationis nostrae ultra res experientiae subjects* 

 progredi non posse censebat , categoriarum notiones in has tantuni adhiberi posse f 

 unde iis duntaxat objectivam quam dicebat veritatem tribuebat, quae sensus testatur 

 fess'e. Inde sequebatur rationem humanam de rebus supernaturalibus sic drctis , de 

 Deo, de mentis humanae immortalitate ac libertate nihil statuere posse, quo sane ra- 

 tio speculans in desperationem non venire non poterat ; Kantius autein (par une in- 

 vons^quence sublime, ut praeclare dixit mirae spei juvenis pliilosopnus quidam) 

 rationi practicae earn restituit vim qua Rationem speculantem spoliaverat. Ratio 

 practica ad summum bonum ut enitamur invicta vi praescribit; finis autem nobis ne 

 eessario propositi conditionibus necessario adsentiri debeo r si certo sciam nemincm 

 alias conditiones nosse posse, quae ad propositum finem conducant. Itaque fides 

 quam conditionibus illis tribuo necessaria est, ut quae aliae esse non. possunt, mo- 

 ralis autein, quia i-ationibns practieis innititur ( i ). 



Fides couvictionem earn, quae eum aliis commuiiicari queat, nequaquam prefer I r 

 nee uniyersorum hominum mentes vi veritatis rapit ; conviclio quam nobis addit , 

 logica non est, sed nioralis duntaxat, nee dixerim, id moraliter certum est, sed 

 potius ego sum moraliter certus. Fides ita conjuiicta est cum sensu morali , ut ilia 

 tarn firmiter mihi adhaereat quam hie ipse sensus ; itaque quo fortior sensus moralis 

 in nobis est , o firmior fides ac vividior (2). Fides moralis tamen ea non est quae va- 

 cillarS possit fidi mere doctrinalis instar, nam quamdiu principia inorum con- 

 sistent, noli cadet unqnam ilia (3), nunquam, sic instat pliilosoplius noster , nisi 

 quis eo pervenerit, ut diviiiae naturae existentis alteriusque vitae ac libertatis noliones 

 ration! repugnare probet, quod ne quis faciat unqtiam , non est timendi locus (4). 

 X^uid de Kantii doetrina de diversis adsensus formis censcam , jam ex iis facile colligi 

 poteBt quae supri ipse euunciavi. Scientiae longe plura tribuo; fidem autem practi- 

 eam qnalem concipiebat Kantius prorsus rejicio, earn admitto tantum eatenus , qua- 

 tenus moralibus qaibusdam necessitatibus nioti aliquid pro vero admittamus, ita ta 

 men ut non ideo de sciehtia aliqttando assequenda desperemas ; praeterea et fidm 

 theoreticam quamdain eodem sensu sampt^m non abnuo. 



Ritter ih opitsculo : die halb- Kantianer und dcr Pantheismus > ita Kantii doctii- 

 am petit et quidem Optimo jure , ut mihi ridetur quidem* 



Uriicuivfe s&na ttte-ht* praedito liqutre -Mem , quae non in aeternnm perdnrnt 



amo- 



(i) Logik. p. 102 104, HI nota. Ki-icik. d. r, V. p. 851 852. Krilik der pract. Vernunft, p. 215 2<5a, 

 Frankfurt und Leipzig , 1803. 

 CO Ltfgm.fr. '103^107. Krit. 4. r. V. P. 857. (3) Ibid. p. 855,^856. C 4 ) IWd. p. 85.?. 



