8 P. J. L E M O I N E, 



consistit ; eadem ad perfectum absoluteque verum systerna (concessa scilicet princi- 

 piorum veritate nee non deductionis rectittidine ) natura sua ducit ; minus contra 

 perfecta scientia theorias tantum profert ; attamen meminerit homo se continue pro- 

 pius ad absolutam rei cognitionem accedere posse , nee unquam a praeclaro suo co- 

 Batu ac vere liberali studio desistere debere ; sin autem spe sua frustretur, postquam 

 diu et miiltum inutili labore sudavit , solatio sit illud , quod crebro sermone usur- 

 pare juvat : 



Dans un noble projet on tombe noblement. " 



Fides ex auctoritate enasci potest ; scientia contra omnem horret auctoritatem ; sic 

 pueri parentibus credunt , magistris discipuli ; universarum gentium aliqua in re con- 

 sensus fidein quidem , nequaquam vero scientiam per se solus procreare posset. 



Scientia e ratione profecta propria vi viget ut ratio; scientia nihil non explicat, 

 omnem rei materiem ac perfectissimo quidem ordine instructam comprebendit , 

 scientia vera nonnisi uniusniodi est , id est nonnisi absolutis rerum rationibus est su- 

 perstructa ; iides vero multiformis non secus ac opinio; sic fidem habemus sensibus 

 uostris et neccssario quidem, babemus et alienis cerlis sub quibusdam conditionibus : 

 liabere etiam possumus turn practicae turn theoreticae ration! si id practicae vel 

 tbeoreticae necessitates postulent. Hac de re clar. Denzinger in Institut. Logic, 

 $ 1060 , sequentia babet : Mibi videtur , fidem moralem utique ad cognitionem 

 ducere posse , eamque semper probandam esse tamdiu , quamdiu rationibus tbeo- 

 reticis contrarium probare nequeamus. Inde vero nondum sequi videtur, ea de 

 quibus fide morali constet , talia esse debere, ut rationibus theoreticis confirmari 

 u nequeant. Immo si fides moralis nos doceat, esse aliquam veritatem activae facul- 

 tatis causa necessario admittendam, profundius examen rei instituendum est, ut 

 eadem theoretice probari possit. Ita fides moralis considerata duplicis utilitatis 

 est. Namque primo sequoias multas e perverso rationis in tbeoria usu provenien- 

 tes arcet ; secundo sublimiorum vestigationum ansam dat , immo philosophorum 

 conaminibus conlinuitatem largitur atque impedit , quominus consilio frustrati ab 

 inceptis desistant. Me vera loqui , experientia probat. Namque quousque philoso- 

 pborum erroribus delati essemus , nisi fides moralis errorum sequelis continuo re- 

 stitisset ? " 



Nulla perfecta scientia est quin cognoscamus quibus e fontibus sit hausta, quibu* 

 mediis adquisita , et qui ad omnem aliam quae dari possit ejusdem rei cognitionem 

 sese babeat , quo facilius vera a falsis , perfectiora a minus perfectis distinguantur. 

 Opinio autem et fides, etsi sine ratione nee sine conscientia viae, qua ad easdem per- 

 venerimus, esse possint, tanta tamen non postulant: etenim consistet opinio recta 

 $i admissa rem dijudicandi ratio omni alia proposita ratioue rationi magis satisfaciat ; 



ii- 



