6 P. J. L E M O I N E, 



iiae fidei origincm dedit. Ego vero experientia edoctus , ab omni metaphysico dog- 

 mate omnique antieipata opinione immunis , initiis ac progressu rationis bumanae 

 quam potui diligentissiine perspectis , facultatum autcm nostrarum ac diversarum 

 cognitionis nostrae specierum natura accuratius investigata, comparatis denique , ut 

 jam supra dictum est, diversis opinionibus inter se , aliisque per alias refutatis pro- 

 priam elicui senteutiam , quam , vobis etsi probatum iri nullo pacto confidere possim , 

 diligeutiae tamen meae specimen vos accepturos esse spero; sicqxie primi capitis 

 materie praeparata , hanc in scribendo rationem sequendam esse putavi. 



Expositis primum pro modulo nostro diversarum adsensionis formarum , scientiae , 

 fidei opiuionisque natura, ratione ac potestate , explicationem non vanam scientiae 

 speciem prae se ferentem a nobis optimo jure exspectari ratus in ejusmodi imprimis 

 quacstione quae prorsus ad criticam philosophiam pertinet , diversas diversorum 

 philosophorum turn veterum , turn recentiorum recensitas subjicere sententias cum 

 Lreri earumdcm dijudicatione non abs re esse judicavi , ea maxime mente , ut , qui 

 ad rneain de diversis adsensus formis doclrinam pervenerim, in aperto fieret. 

 Jam vero tempus est ut materiam aggrediamur. 



Rectcigitur Sloici illi veri videndi cupiditatem homini innatam esse perspexerunt. 

 Mens humana enim continuo ad verum tendit, enititur, nee falsum nisi sub specie 

 veri amplecti potest. Ita vero a natura comparatum est , ut niliil apud nos veritas 

 valeat, nisi vi quadam munita ac confirmata sit, quam nemo mortalium effugere 

 queat , nee quidquam pro vero tenere possimus , nisi ista vi aliquo modo moveamur. 

 Vis ista apud philosophos ccrlitudo appellari solet; ille vero, qui eadem motus , 

 aliquid pro vero tenet, adsentiri dicitur, quod optime notat vox germanica : das 

 jilr wchr halten. Diu autem atteutum rerun> scrutatorem latere nequit, nou ideta 

 omni in re veritatis esse pondus , non eamdem auctoritatem , utpote cujus vis certic 

 in quibusdam rationibus , quae varii sunt generis , omnis est posita. Si quis eniin 

 quo siut in loco generis human! cogiiitiones quaenam et qualis earutndem vis sic et 

 auctorhas attentius consideret, facile pcrspicit nonnullas notiones ita compositas esse 

 ut singulis et universis probatae sint ; longe plures vero singulorum duntaxat tenere 

 mentes , nee pauciorcs , quamvis uon omni ratione destitutas , tamen nee singulis 

 nee universis probatas esse, nee nisi (absit verbo invidia) veluti quodam fiduciario 

 jure proponi permittique ; quae sane res formam adsensus triplicem jam iudicare vi- 

 detur. Cum autem in re ad scientiam pertinente empirica ratio minus valeat , Kaii- 

 tianam deductionem sequi satius habeo : Adsensio, sic disputat ille CO > aut certa 

 est , aut incerta j ilia rationibus quae menti humanae satisfaciaiit , hae vero secus 

 est superstructa. Adsensio certa autem duplex est, p-rout ejusmodi sit, ut omuiuui 



sub- 



( i } Vide Kants Logik. Einl^itung. IX. p. 95 99. 



