COMMENTATIO 



QUAESTIONEM LITERARIAM. 



G A P U T I. 



Prima liaec quaestionis propositae pars, etsi prlmo aspectu facilior esse videatur , 

 non. paucas tainen , imo graves , si rem proprius ac penitius consideres , offert diffi- 

 cultates. Equidem historia Pliilosophiae turn antiquae turn recentioris edoctus multam 

 esse de scieiitiae, fidei opinionisque natura, ratione ac potestate philosopborum inter 

 se dissensionem magnamque concertationem , omnia prius pliilosopliorum turn veterum 

 turn recentiorum hisce de rebus placita accuratius recensere , inter se conferre , 

 uiium alterius ope confutare , unius defectum per alterum explere , ac certo denique 

 ponderare judicio quid in illis verum, quid falsum videretur esse , constitui, quani 

 propriam de tanta re opinionem sisterem probaremque. Cum autem rerum copia 

 plus justo urgerer, primum eo animum intend! ut praecipuas duntaxat seligerem 

 opiniones quibus maxime incumberem. Itaque apud veteres diligentius Aristotelis 

 et Zenonis doctriiias sum scrutatus ; inter pbilosopbos vero qui seriore aevo florue- 

 runt, Philonis Judaei et Augustini placita , apud recentiores denique Kantianam , Ja- 

 cobinam et Schellingianam disciplinas majori cura tractandas esse existimavi. Tot 

 jam diversis sententiis ad pauca capita redactis, causam tanti disseiisus explorare non. 

 arduus fnit labor , causa autem reperta verum a falso rectius et faciliori opere discer- 

 nere, meam denique sententiam securius aperire poteram ; nee quisquam , ut mini 

 videtur quidem, modo rem non segniter tractet , doctrinam de scientia , fide et opi- 

 nione cum metapbysicis placitis arctissime esse conjunctam, ab horumque stupenda 

 prorsus diversitate tantam de illis rebus ortam esse dissensionem, inficias ibit. Sic 

 h'dem practicam Kantii genuit metaphysicum de vi ac potestate rationis in rebus ad 

 speculationem pertinentibus praejudicium ; item opinio quaedam anticipata de ratio- 

 nis humanae imbecillitate suam Philoni et Augustino de fide doctrinam veluti sug- 

 gessit 5 sic obscurus quidam sensus, quern fere mysticismum dicercs, Eschenmajeria- 



A 5 nae 



