44 A. M. C. v A N H A L L 



de hac re disputem. Eodem vero loco, inter ea quae minus bene ah- Heine 



restituta videbantur, clausulam de liberatione a tutela numeravimus , quam ita ex- 



hibuerat ille, ac si libertina quater enixa demum a tutela liberata esset. Atqui 



distinguendum esse hoc loco inter tutelam legitimam patronorum , qu& quatuor qui- 



dem liberorum jure libertinae liberabantur (i) et Atilianam aut fiduciariam , Ga- 



jus docet Comm. I. ig4. , ubi , Tutela autem" inquit Hberantur ingenuae qui- 



dem triura liberorum, licet in legitimil tuteld sint; nam et caeterae " (libertinas 



intelligit utrecte exponit Gosschen) quae alterius generis Tutores habent,. velut 



Atilianos aut fiduciaries , trium liberorum jure liberantur. " Postquam igitur ter 



pepererant libertinae, ab- Atiliana et fiduciaril tutela liberabantur. C Clariss. 



Y. Assen, adnot. ad Inst. Gaji Comm. p. io4. Gaj. I. i45. Pertinet autem bicce 



Gaji locus ad celebratissimum illud liberorum Jus, quod ex lege Papid venit, et 



novis Juris fontibus quam optime illustratur. Primum confirmatam jam habemus 



sententiam Heineccii, statuentis r lege Papid fuisse cautum , ut , qui liberos tres 



Romae natos incolumes , qui quatuor in Italid , quinque in Pro\inciis babeat, mune- 



rum personalium immunitatem babeat ( Cf. ejus Comm. p. 85). Etenim fragmentis 



Yaticanis . 168. hoc docemur , ubi abruptam sententiam cum doct. Bucholtzio 



hoc moda fere supplendum esse statuo : ut aliquis numero trium justorum libero- 



rum a tuteU excusetur, lege Julia et Papia cavetur. Qui vero sint justi dubitatur^ 



Quidam tamen jnstos secund'um has leges putant dici" Mutationem postea in hoc 



Jure introductum fuisse colligi potest ex fr. Vatic. . 24/. Paulus Jibro I. edi 



tionis secundae d'e Jurisdictione tutelar! : qui tres pluresve liberos habent super 



stites , excusari solent , idque eompluribus constitutionibus cavetur, tarn Dei Marci 



et Luci, quam dominorum nostrorum. Sed hie numerus in Iialia Gives Romanes 



liberabat. " Scilicet significare videtur JClus tempore Divorum Fratrum tres liberos 



non solum. Romae sed et in Italicis municipiis ad tutelae excusationem suflecisse. 



Vetus aulem illud legis Juliae et Papiae Jus Imperatorum Severi et Antoiiini con 



stltutione retroductum est , uti patet ex iis quae Paulus 1. 1. stalim suhjicit t 



nunc ex constilutione principum nostrorum nee in Italia sed Romae tap.tum exem 



plo municipalium munerum. " Idem probatur Fragm. Vat. . 191. ubi haec le- 



guntur: Numerus ^uoque liberorum a tutela excusationem tribuit : civibus qui- 



dem Romanis earum tutelarum ijwae Romae sunt injunctae a trium filiorum : earunx 



(( vero quae in* municipiis Italicis quatuor numeru liberorum , etc. "~ 



Egregie , quae sequuntur fragmenta, idem Legis placitum claram in lucem voca- 

 runt. Biscimus namqtte ex fragm. 192. ia excuwtione eum locum spectari ubi in- 



j un- 

 CO Gj. Cpmm. III. 44., 



