RESPOIfSIO A? Q]LJ49STI.O,NE]\I JUBIDICA.M. g 



Collate Ulpiani fragm. T& ?9 -5. ita Gaji yerba infeljigenda sunlti << Fe/m- 

 zs ex lege XII Tabularum idem Jus concessnm est quod masculi palrorti liberi 

 habent, ferum si'CQntra tabulas testament! liberti aut ab inieslato contra smftfi 

 hereilemnon nciluralem sed adoptivum femina bonorum possessionem petal, trium 

 liberarum jure lege P,ipia iljud eonsequituv; aliter hep jus non habet. " Cf. doc- 

 tiss. G 6 s s c h c n in not. ad h. 1. 



III. 4/. Sed Ut ex bonis libertae sua quat,uor liberos habentis viillis par? ei 

 debeatur, liberorum quidem jure -rr ujt qj^ida.ni patant , sed tajnen iutestata li- 

 berta mortua , verba legis Papiae faciunt ut ei Yirilis pars dcbeatur. Si vero testa- 

 mento facto roorUia sit Ijbeyta, tale Jus ei datur, qualp datum est r liberique 

 eontra tabwlas te.staja).euti Jiberti habeut: quanwis parum diiigenter ea pars legis 

 scrip la sit." 



Patet ex primis hujus paragrjifib.! , verbis Gaji aetate dubitatum fuissc an (ilia pa- 

 troni tribus libcris houorata virilein partem consequeretui' contra tabulas libertae 

 -quater enixae. 



Maximis autem diffic,uJ[tatibus obnoxius e$t hicce locus: i$/ed tameii intesta|ta 

 liberta mortua, verba legis Papiae faciunt ut ,ei virilis pars dej)eatur. " Etenim ^a 

 omnia bona succedebat paU'oni Clia, quum liberta suos Jieyedes babere non pote,i^t. 

 Cf. Gajus Comm. III. Si. et clariss. Gans Scbolien iZium Gajus 558. Equidera 

 quomodo hoc verbis legis Papiae fieri potuerit , non intejligo. Quid vero . s,i statuanus 

 hanc ipsam illam legis partemesse, quam parum diiigenter scriptam esse Gajus ait 

 ibidem ? Sane ipsum illud : verba legis Papiae faciunt " ut caetera arguere mihi 

 virlflntm- tlnliitasse auctorem au. tai^ r^acitun* oTonlenter sancitum fuerit , eundem- 

 que ut illud agnosceret, magis ipsius Legis verbis quam juris elegautia permotum 

 fuisse. 



III. 4g 55. Patronae olim , ante legem Papiam hoc solum Jus habebant in Lonis 

 libertorum, quod etiam patronis ex lege XII Tabularum datum est; nee enim ut 

 contra tabulas testamenti in quo praeteritae erant vel ab intestato contra filium 

 adoptivum , vel uxorem nurumve bonorum possessionem partis dimidiae peterent ; 

 Praetor similiter, ..... 



5o. Sed postea lex Papia duobus Jiberis honoratae ingenuae patroiiae, libertinae 

 tribns eadem fere Jura dedit , quae ex edicto Praeton's patroni habent. Trium 

 vero liberorum jure honoratae ingenuae patronae ea jura dedit, quae per candem 

 . legem Patrouo data sunt ; libertinae autem patronae non idem Juris praestitit. 

 Quod autem ad libertinarum bona pertinet , siquidem intestatae decesserint , ni- 

 hil ,novi patronae liberis honoratae Lex Papia praestat. Itaque si neque ipsa pa- 

 trona neque liberta capite diminuta sit, ex lege XII Tabularum ad earn hereditas 

 pertiuet et excluduntur libertae liberi; quod Juris est etiamsi liberis honorata 



Gr non 



