COMMENTATIO THEOLOGICA. 4 9 



Cumin superioribus non cerium csse id, quod Christianis aliquando obventuruiu 

 sit, scriptor affirmaverit, sed ingentem felicitatis eorum magnitudinem , quibus po- 

 terat verbis, praedicaverit, a vera ejus mente aberrare videntur illi, qui, Bezam, 

 Noes s el turn (1. 1. p. 120.), Mo rum (vid. ejus P raelectiones in Jianc Ep. 

 p. 109.) aliosque auctores secuti , argumentum hie reperiri opinantur , quo olim 

 eventum habituram esse laetam illam Christiauorum exspectationem , efficiatur; ne 

 dicam , talem quidem conflrmationem a popular! Pauli ratione prorsus alienam esse 

 \ideri , quare simile in Epistolis liujus viri argumentum nos quidem non reperisse 

 fatemur. Neque vero melior causa videtur esse Calvin! , Hyperii, Bosveldi, 

 al. , xTtfftv exempli loco sectatoribns Christ! ad imitationem proponi putantium, quo 



hu- 



eorum interpretation! non sane profuit, Qnaraquam enim levissima res csse videtur nam dicas, an et, vere , 

 profecto; tamen cum in hac re omne positum sit sententiarum inter se conjunclionis momentum , confusis illis 

 notionibus , ipsa disputatio confundatur necesse est. 



Quod ante in de Ellipsibus diximus , id a peritissimis quibusque Grammalicis dudum observatum est. Ne- 

 que lantnm HebraVce et Graece, sed etiam Latine ila voculas v. g. nam , namque , enim usurpatas invcnimus , 

 ut sit aliquid cogitando his praemiltendum. vid. v. c. Cic. de nat. Dear. 1. I. C. 11, a3 et leg. omnino 

 Scheller. in Praecept. stili bene Lat, p. 4g3 4g6. ed, 2. qui egregie hoc explicuit. Cum autem nemo 

 Latina ilia : nam , enim cet. facile dixerit idem sonare , quod sed , autem , profecto , vere cet. , si quidem no- 

 his constare volumus , idem de Graecis et Hebrai'cis confiteamur , necesse est ; praesertim cum omnia fere loca 

 hoc modo commode queant explicari ; ct, si in nonnullis aliqira difficultas superest, haec non potest id, quod 

 magnam interpretations partcm conlinet , penitus incertum reddere. Denique in nonnullis dictionibus tarn an- 

 ti.pa est tamque constans Ellipsis, ut, hac neglecta, possimus nullo sensus incommodo, et vero debeamus , 

 causalis v. g. Conjunctionis vim cum alia quadam permutare , non quo aliam ilia vim habeat, sed quia , si 

 Ellipsis non expletur, possunt quoqnc .alio , eoque acquc aplo et vero modo, cogitata inter se connect!, conf. 

 / e u n R ff Herman citati a cl. van H c n g e 1 1. 1. 



Ctterum quod vidimus, ne plebcm quidem solere causdli Pai-ticulae vim triLuere voculae et cet., id 

 magno argumento esse videtur , tie antiques quidem Ilebraeos id itllo modo commisisse. Hoc quidem unusquis- 

 que facile largiatur necesse est, cum sermo Hcbraeus , ut reliquis vocabulis , ita quoque Conjunct ionibus valde 

 inops sit, singiilarum magis vagam ct infinitam esse potestatem , quam v. g. in Graeca lingua; unde tamen mini- 

 me conscquitur, voculam , quae origins causalis est, etiam aliam quamcunque connexionem indicare ; hoc so- 

 lum colligi potest, Particulam aliquam , veluti literam ^ quia cujuslibet conjunctionis indicio est, etiam ibi 

 posse poni , ubi nos , qui aecuratios connexionis rationem definire solemus , usurparemns causalem. Cum au- 

 tem longe plurima HebraTsmorum , qui dicuntur , pars ex eo sint genere , ut non tantum Hebraeis , verum etiam 

 aliis hominibus omnibus, 'qui non satis linguam perpolitam habent, oj) puerilem sermunis indolem , proprii 

 sittt; haec res nostrae <juoque p'.ebis exemplo confirmari possit, quippe quae, vulgo parum curans , qualis inter 

 singuks scntentias neccssitudo interccdat, crebro simplici et nti consuevit. Non autem in N. F. puerile illud 

 dicendi genus reperiri, quod in V. T. , supra jam significavimus , nee aliter fieri potuit; quo magis enim homi- 

 nes in humanitate proficiunt, eo magis lingua excolatur necesse est; et cum Paulus multo quam antiqui Hebraei 

 subtilius disserere 'soieat , subtiliori quoque sermone uti oportebat. Sed si vel haec falsa essent, tamen Particula 

 origins et vulgari usu causalis non videtur pro alia quacunque Conjunctione potuisse poni. 



Scribcntcs longior.es fiumus, quam voluiinus. Penes vps , Viri Clarissimi! de his, ut de ccteris omnibus, 

 csto! 



G 



