68 J A N I R E G N E R I WERNINK 



Millius, Wetstenius, Gr iesb ackius. Ut autem, his omnibus rejectis, vul- 

 garcni lectionem probemus , ejus facit <l ifllcul tas , et quod ab hoc fonte quomodo 

 ceterae lectiones fluxerint, facile potest ostendi. vid. Griesbach Prolegom. in 

 N* T. Sect. HI. n. n. cf. ibid. n. 1 , 2,4. Quare hie ipse earn tuetur. 



Quid sit tyv KTTXpXtfv rov 'JtvsufJt.xro? e%siv , (juaestio est miro dissensu Interpretum ma- 

 gnopere cclcbrata , quam cum copiose et subtiliter persecutus sit Keil in Opuse. j&cad. 

 p. ig4 seqq. nos, ceteris missis, non nisi earn rationem studebimus confirmare, quae 

 maximc cum veritatis similitudine videatur esse conjuncta. Hanc ex antiquis proba- 

 verunt Ch-rys ostomus, Basilius M., Th eod ore tus , Damascenus , Theo- 

 phylactus; e recentioribus Piscator, de Brais, Bengelius, Garpzovius, 

 Molde nh auerus , Storrius, alii, laudati a Keil 1. c. p. 201. not. ai. quibus 

 hie ipse accessit. Sic vero se habet : rty KTrapwiv rou Trvtv/txroe Ixeiv, Hebraeorum 

 more, vid. Schroederus 1. 1. p. ag4. Gesenius 1.1. p. 677. scrip turn esse 

 pro i%eiv TO Trveufta, 8 icrnv airupxy , eadem ratione, qua loco ejus, quod reperitur 

 2 Cor. I: 22. 6 xp"px(3&v TOU irvs v(4,XTO<; , Eph. I; 10, i4. dicitur rf vvsuft*, o? (pro- 

 prie debebat ease o) I<JTIV appa(3av, deind vocem airapx,*! , primitiae, posse quidem 

 earn per se referri ad id , quod in suo genere primum i. e. praestantissimum et ex- 

 cellentissimum est; sed tamen , ut alibi, ita etiam hoc loco, usurpatam esse de eo, 

 quod ita primum est, ut alia deinde consequantur. conf. Rom. XVI: 5> i Cor. 

 XV : 20. i Cor. XVI : i5. Cum autem Apostolus docere soleat , in his , quae Chri- 

 stianis obtigerint , Spiritus Sancti donis pignus esse plenae et consummatae felicita- 

 tis, vid. 2 Cor. I: 22. V: 5. Eph. I: i3, i4. IV: 3o. conf. Rom. VIII: 11. recte 

 hlc z-ysD^^li. e. per Metonymiam TX %<xpl<TftXTa. TOU 7rvUf4,XTa<; , aTrxpxyv esse dici , sci- 

 licet rifc xhypovofttxi; , rfa CKT^lxg , cet. : verba enim sic posse accipi, argument esl 

 dictum I xf'fx^uv rou irvsuftxro? 2 Cor. 1 : 22. quod neutiquam in hanc partem inter- 

 pretandum esse constat, ut intelligatur id, in quo pignus est, Christianos olim Spi- 

 ritus Sancti donis affectum iri, sed ut Spiritus dicatnr esse pignus , scilicet futu- 

 rae eorum felicitatis , quae postrema omissa esse , unusquisque facile intelligit* 

 conf. Eph k I: i4. Qua observatione prorsus infirmari videlur reprehensio probatae 

 nobis vocnm arxpM rou TTV. interpretationis , ex eo petita, quod sic ad Spiritam 

 Sanctum futura felicitas referatur auctorem ; quod nusquain fiat alibi. Ne hie qui- 

 dem fit , ut vidimus , et e natura Hebrai'smi consequitur. 



Cum igitur, salva usu loquendi , verba sic possint intelligi , ut in Spiritus Sancti 

 donis dicatur esse initium consummatae felicitati?, turn ita esse intelligenda, non 

 sine gravi causa statuere videmur. Nam i. cum ceterae interpretationes ad unam 

 omnes in eo peccare videantur , quod exiguo cuidam Christianorum hominum na- 

 mero majorem , quam solet Apostolus, prae ceteris dignitatem attribuant, contra 

 haec interpi'etatio ab ea culpa prorsus libera est. Fingamus , scriptorem hie loqui de: 



Apo- 



