j8 JAM REGNERI WERNINK 



ris sit ad vulgarem loquendi consuetudinem se accommodare; ambiguitatem 



quoad ejus fieri potest, omnem evitare , nobis quidem a prudentia Pauli valde alie- 



na esse videtur tanta in scribendo ambiguitas. 



Sed et hoc tenendum (leges interpretandi ipse mihi praescribo , non aliis , rite eas 

 callentibus) ; appellatio xrlffi? , ad Christianos relata, sine dubionon est ex propriis : 

 est ejiguratis, et, ut propria appellatione ubivis uti licet, ita figurata non item, 

 nisi haec rei imposita fuerit proprio nomine carenti , vel usus loquendi proprii ipsi 

 nominis potestatem tribuerit , conf. Ernesti 1.1. P.I. S. i. C. 2. .6. p. 5/. Neu- 

 trum in vocabulo xr!ffif> sic quidem accepto , accidere potuit; illud enim ut nemo 

 facile contendat, ita hoc si cui probaretur, satis ilium confutarent libri N. T. , in 

 quibus proprio quidem aiiehQuv , TTHTTUV , dylav , (taSyTuv , nomine dicuntur Christia- 

 hi ; KTtirsu? nunquam : nam si proprii nominis haec appellatio vim obtinuisset, qui 

 Ceret , ut, cum crebro ibi Christian! memorentur , tamen illi nusquam simpliciter 

 XTiirsus nomine appellentur? Itaque nulla quidem major, quam figuratae dictionis , 

 (siquidem ad Christianos refertur) tribui ei potest in his literis potestas. Jam fi- 

 guratae dictionis ea vis est, ut semper apta debeat esse ad id , de quo agitur. Sic, ut 

 hoc utar, aptissime Paulus Eph. V: 8. ad Christianos jjre yxp TTOTS crxJTQ? , in quit 

 vuv 3a <J>w? sv Kvpitp ; r et propterea quidem aptissime , quoniam de nefariis gentilium 

 sceleribus loculus erat , quae horrendas arguerent ignorantiae tenebras , quibns libe- 

 rates Christianos ad divinorum mandatorum lucem vitam pie et sancte componere 

 oporteret. Eadem imagine lucis usus quoque est in loco i Thess. V: 4, utpote ubi 

 de eadem re loquitur, conf. Rom. XIII: 12, i3. Sed quis Paulum ullo modo excu 

 sari posse putet si in aliis quoque locis , ubi non de pristina Christianorum ignoran-- 

 tia, et cum hac conjuncta nequitia ageretur, tamen eandem lucis tenebrarumque ima- 

 ginem secutus esset ? 



Aliud exemplum afTeram. In loco Phil. Ill: 3. jreptTOfiyi; nomen ad Christianos re- 

 fertur: fiittls , inquit, erptv $ irspiroiMt, quo etiam pertinent loca Rom. II: 29. Coll. 

 II: 11, quae testantur , nostro, ubi deea, quam ibi tractat, re disserit, non inso- 

 litum fuisse ejusmodi dictione uti. Verum si ex his ita a me ratio concluderetur r 

 TripiTOM? nomen in promptu est loco Phil. Ill : 3. al. ad Christianas spectare , quare 

 et loco ad Rom. VIII : 19. pro XTitreuj vocabulo non minus bene auctor posuisset 

 yi , yel , si hoc nimis ambiguum , irepmw a.^ifOTt^r^ ; ( J? Kiroxapu$oxlx TW 

 ZUpOTTOiJTOU 7TSx^s^Txi} non defuturos esse, credo, a quibus graviter casti- 

 garer. Quid enim? dicerent illi. Nomen tu in hunc locum plane alienum infers: in- 

 ns enim, quos modo citavisti, locis scriptor dedita opera disputat de TJJ TrepiTopy ^- 

 pojra/^'T^, quam vocat, sive ev irvftftXTi, opposita ilia ry viprrow xsipOKOiJTcp vel tv 

 ffzpx) , cujus rei htc ne umbra quidem apparet. 



Quae omnia argumento sunt in manifesto vitio videri esse interpretationem earn , 



qua 



