COMMENTATIO THEOLOGICA. 33 



4. Neque vero Judaeis tantum, sed ipsis quoque Christianis (6) eo tempore com- 

 munis erat laeta haec exspectatio. Audiamus Petrum. Hie 2 Ep. Ill, ut inanes 

 esse ostendat cavillatorum calumnias , quod olim de omnibus mortalibus habebitur 

 judicium ridentium, atque huic conjunctam conversionem omnium rerum fabulae 

 loco liabentium : nihil enim esse , quin in eodem statu permaneat , quo jam din ante 

 fuerit, quare tarn ingentem rerum immutationem prorsus fictam esse videri ; his 

 igitur ut occurrat , falsam et futilem reprehensionem esse, ostendit Apostolus; 

 quippe quod de perpetuo et immutabili rerum a mundo condito ordine dicant , histo- 

 ria prorsus refelli, qua constet , coelum et terrain, posteaquam diu. ratis naturae 

 legibus obtemperavissent , tamen aliquando a constant! ilia ratione ita discessisse , ut 

 terribilis omnium rerum conversio exsisteret; quam eandem fore coeli , quale nunc 

 est, et hujus terrae sortem. Ex quibus manifesto elucet , conversionem a Petro 

 istiusmodi futuram esse dici, qualis ilia esset, quam ad confutandos cavillatores istos 

 trevi ante attulerat , hoc est, verba proprie capienda esse, nee cum alia re ulla con- 

 juncta esse, nisi cum postremi adventus Christi tempore, quod etiam designaut ilia: 

 ft irxpcuela rov Xpiyrou vs. l5. ypsfx xplysug xxi x^a^slx? TUV xffffiuv avS/twiruv vs. 7. 

 $ jftlpx Kvptou vs. 10. conf. Pott in Comm. p. 257. Eandem interpretationem com- 

 mendant qitoque vanae istorum hominum voces vs. 4. srau hrtv $ STrxyyetix TV? trap* 

 cutrlx? UVTOV ; <' fo yap 01 KXTsps? IxoifttiSyitrav , TTXVTX OUTU ^ix^lvst HI? ap%iJ9 XTitrea? 

 i. e. ut explicanlur a Potto, ug %v &TT 1 . . K., unde consequitur , cum illi propter 

 perpetuum naturae ordinem et conslantem rationem nullam fore hanc Trapoutrtav de- 

 fenderent , talem omnino cogitandam esse , quae magnam naturae conversionem effi- 

 ciat; quod iterum argumento est eodem quoque pertinere verba vs. lo. XKIVOVS ovpx- 

 vovs xtxi yijv xxivyv XKTX TO i7rayyeh(t.x XUTOV ffpo^oxy^sv , f v of/; XXTOIXS'I ^ixxiotrvvt] , 

 quae, cum sine dubio e valiciniis Jesai'ae Cap. LXV: 17. LXVI : 22. hue translata 

 sint , ibi autem vales loqui videatur de emendata huruani generis conditione , non- 

 nulli , in his ven. van der Roest in Tafereelen van leerzame Sterfgevallen , 

 p. 5g3. item Anonymus in Christ. Mag. Tom. III. p. a5i, 25s., eo adducti 

 sunt, ut Petrum quoque hanc unice spectavisse opinarentur, hoc modo : non nimis 

 cito Christi ad judicandos homines adventum exspectare oportet : illud enim an- 

 te quam fiat , ex promisso , olim a Jesaia facto, exspectamus fore, ut totum ge- 

 nus Jiumanum ad emzndatam et longe -meliorern conditionem pervenerit. De ver- 

 bis Jesaianis nos, loci angustia exclusi, nunc non disputamus. cf. Gl. van der Palm 



ad 



( 6 ) Stoi'corum . quod hue forsan trahi possit , decretum de industria non commemoramus. Non enim du- 

 bium est, quin maximae Christianorum hominum parti ignotum fuerit; nee multum commune habet cum per- 

 vulgar! ilia Judaeorum Chnstianorumque spe et exspectatione. conf. de eo Justus Lipsius, Jac. Thoma- 

 sius, Brnckerus cit. ah Hesse 1. I. p. i44. add. Reimarus, Voornaamste u>aa.rheden van den Nat, 

 Godsd. p. 62 in not. Pott in Comment, ad iPetr. Ill: jo. p. a5G sq. aj. 



E 



