COMMENTATIO THEOLOGICA. 3/ 



, ry Ivroky , personae tribuit rationem , et late de iis veluti personis dispatat ; 

 nemo inficiabitur , opinor, illud a nostro quidem loquendi modo longissime difierre , 

 atque adeo, res si ad nostrum i. e. ad Occidentalium hominum, judicium refertur , 

 improbandum et rejiciendum esse ? Sed omni exemplo, orationis si formam spectas, 

 insolentius est, quod idem scripsit in eadem hac Epistola Cap. VI: 6. ubi, Graecis 

 ad verbum Latine expi'essis : vetus noster homo , iiiquit, una cum Chrislo in cru- 

 cem sublatii8 est, ut destruatur corpus peccati , ut ne amplius peccato servia- 

 mus ; quibus verbis baud scio an nullo loco quidquam insolentius dictum reperias. 

 Vitiositas , nostro animo insita , homo dicitur , et ille quidecn vetus ; liic homo crucis 

 supplicio affectus est, una cum Ckristo i. e. turn , cum nos nondum essemus. 

 Porro peccato tribuitur corpus ; nos autem, hac veluti parte nostri morte exstincfa, 

 vivi dicimur supercsse. Profeclo, siquid video , multis partibus hie locus durior ha- 

 beri debet, quam ille est, quern nunc dedita opera tractamus ; dum nemo tamen 

 eum propterea ita explicare studuit, vel adeo potuit, quin ilia a vulgari ratioae 

 discrepantia tola remaneret. 



Quf autem aliter accidere potuit ? nam praeterquam quod homo erat orieiitalis , 

 quorum acerrimi afiectus esse solent; tale a natura Paulus nactus erat iugenium , 

 ut, ad audaciam veluti factus, non nisi magna et excelsa efferret , ut grandia con- 

 sectaretur , ut vehementia sua omnia percelleret. Testatur hoc tola historia, testan- 

 tur omnes scriptiones. Hicce vir, natura audax, ingenio vehemens , affectibus fla 

 grans, ingenti obruitur malorum multitudine : aerumnae et probra et insidiae et ver- 

 bera et carceres ; ne longus sim, quaecunque mortalibus in hac vita tristia accidere 

 possunt, ille experitur ; sed ita experitur , ut animurn erigat , el dulcissimo solatio 

 perfundat beata ilia , quam de vita altera habebat , opinio et certa spes. Fierine ali- 

 ter poterat , quam ut, si de talibus loqueretur Paulus, vulgo hominum veheinentius 

 multo , multo etiam audacius loquerelur ; et cum inGnitis ipse calamitatibus agitare- 

 tur, meliora autem ardenter desideraret tempora , totam rerum , cui meliorem con- 

 ditiouem iiistare scicbat, naturam ia iisdem suspiriis, ill eadem expectatioue esse 

 sibi fingeret '.' 



At euim , occurritur , -in epistola tamen istiusmodi orationis audacia neutiquam tole- 

 ratur ! Sed , ut supra ex epistolis ejusdem generis exempla depromsimus , ita excita- 

 tus auimi motus non valde curat locum; sed veluti rapidum fluinen, perruptis agge- 

 ribus , libere per agros ruit, nee ulla re potest cohiberi ; sic quoque negotium est afle- 

 ctuum , qui si semel eruperint , nou facile compescunlur , nedum ut scribeuda epistola 

 ardor eorum exstinguatur. Non haec quidem eo valent, ut summum virum non ra- 

 tione afFectus temperavisse existimemus et i-exisse; imo vero temperavit et rexit qui- 

 dem praeclare; sed quomodo aflectuvim vim repressisset, quam sola excitaret in Deo 

 collocata fiducia , et de ejus bonitate iuturaeque felicitatis magnitudine a sana ratio- 



E 5 ne 



