R A T I 0. 9 



equidem, perinde ac quotidie, auditores meos edocerem. Malebam comiter 

 et modeste vobiscum agere de hac illave re, quae omnibus perinde grata 

 et accepta esset, specie tantum argument! quaesita, quo magis certus 

 dicendi ordo servaretur. 



Talem autem quaerentem me adiuvit Fortuna. Incidi enim in venustis- 

 simum libellum Equitis Angli GUILIELMI TEMPLE, continentem //Observa- 

 tiones supra Belgio Foederato ," primum editum saeculi XVII anno sep- 

 tuagesimo secundo; quern et olim cum magna animi oblectatione legeram 

 et nuper iterum perlegi 5 ). Mirum enim in modum auctor lectoris animum 

 demulcet. Urbane et concinne, stylo facili, diligenti, interdum et amplo, 

 res suas enarrat; subinde benigne philosophatur. Mox, eximia benevolentia 

 nostrates persequitur, qualem raro invenias penes exteros, qui de rebus 

 nostris scribere dignantur. Caeterum nemini nostrum ignotum, quam 

 versatus in politicis , quam solers in re diplomatica fuerit TEMPLIUS. Homo 

 denique probus et integer. Hie , cum ad scribendum eum librum , quern 

 dixi, animum appulisset, id suscepti negotii propositum erat, ut populari- 

 bus suis imagineni delinearet eius civitatis, quam tanti faceret, quamque 

 fato insuperabili iamiam exstinctum iri putaret 6 ). Igitur origines et historias 

 Belgii Foederati descripsit, atque ita, ut nemo clarius; intricatam regi- 

 minis formam explicuit, ita, ut vel de nostratibus pauci perinde facere 

 valuissent ; denique regionum situm , naturam , opportunitates , incolarum 

 indolem, studia, mores, ingenium, habitum accuratissime depinxit 7 ). 



Hunc igitur libellum perlustrare hodieque nobisque, etiam post duo fere 

 saecula, cum oblectationis tuin utilitatis aliquid afferet. Audiemus TEM- 

 PLIUM veracissimum pristinae conditionis patriae enarratorem , quin et sta- 

 tistices doctorem non spernendum. Dicam igitur: de conditione patriae 

 nostrae et moribus Batavorum saeculo XVII, in GUILIELMI TEMPLII libra 

 n Observationum" notatis. Videlicet quae ille de ipsis patriae fatis deque 

 regiminis forma refert, omittemus, ne ad aliud quam de quo agere pro- 

 positum sit abducamur. Sed non possum non excitare hunc illumve 

 locum, quo pateat potissimum quam penitus ille historian! Reipublicae 

 Batavae cognoverit. Tales volo, quibus memorat viros in ea inpriniis 

 conspicuos. Audite, quaeso, quae aptissime de GUILIELMO nostro Pri- 

 mo dicit 8 ) : 



2 



