R A T I 0. 11 



Igitur regionis amoenitatem et soli bonitatein non parce extollit TEMPLIUS. 

 Quicunque (ait) n ) hanc provinciam peragrat et animadvertit , quot et quam 

 propinqua sese excipiant magna et frequentia oppida pagique, quam miri- 

 fice ubique rus excultum sit, quantaque hominum multitudo navigando , 

 cum per longinqua maria turn in fluviis , quaestum faciat , ei apparebit , 

 nullum per omnem orbem terrarum esse locum, qui hunc populum numero 

 aequet. Cuius frequentiae et aliae a TEMPLIO exiguntur causae, et 

 maxime haec 18 ), quod eximia regionis pulcritudo , quam, frustra negante na- 

 tura , efFecit civium industria , ingentem quotidie copiam alliciat otiosorum 

 et curiosorum, qui visere hanc provinciam cupiant, etiamsi earn habitare 

 dedignentur. Nam veluti Britannica terra ab ipsa natura exornata est, 

 ita Hollandia splendidis conspicua oppidis ostendit, quid valeant homi- 

 num artes. 



Haud mirum, nostrum quoque auctorem praedicare Batavos qui //sua 

 litora fecere, et maria et terras et obstantes domuere Deos 13 )." Spectatum 

 ierat 14 ) consulto lacum Bamestra, quadraginta fere annis ante exsiccatum, 

 nunc autem laetissimis pratis virentem , canalibus undique pervium , et viis 

 munitum duplici arborum ordine decoris, uncle venustissimus per aestivum 

 tempus hie exstitit tractus , qui uspiam adspici possit. Et ulterius etiam 

 eos olim ituros suspicatur. Est enim in media provincia alius lacus am- 

 plissimus , cui nomen Harlernensis ; quern facile quoque e'xsiccari posse 

 perhibent, unde baud exigua agri pars acquireretur regioni, quae nulla re 

 magis/ indiget, qua alatur ingens ilia hominum copia, quibus abundat et 

 pollet. Multum de hoc opere suscipiendo disputatum est: at urbs Lei- 

 densis , quae ex hoc lacu salubris aquae copiam in suas fossas petit , nun- 

 quam proposito consentiet 16 ). 



Ipsa autem ilia aquarurn copia , qua scatet Hollandia , solum felici uligine 

 fecundat quum hieme omnia pontus sunt; dum, vere superveniente , ope 

 molarum facile rursus exhauritur 16 ). Neque hoc unicum est lucrum , quod 

 percipitur ex ista regionis planitie qua, quieti maris instar, Hollandia 

 extenditur 17 ) : nam si spectas fluminum amplitudinem et mirabilem canalium 



2* 



