R A T I 0. 133 



rabo fermentum in farinae modios abditum , donee tota sit fermentata. His 

 verbis consilii sui vim et rationem aperuit ille, qui perspicacior fuit quam 

 ut ad summa quaeque hortaretur stipites vel saxa. Quemadmodum fer- 

 mentum nihil a farina diversum continet neque iuxta earn ponitur, sed, 

 eiusdem quippe generis materia, ad earn se applicat et in unum cum ea 

 coalescit, sic consilium CHRISTI non fuit afferre, quod iuxta hominem et 

 iuxta civitatem locum occuparet, sed impertire, quod cognatione sua cum 

 hominis natura adeo in hanc penetraret et cum ea coalesceret, ut homo 

 tota mente et ornni animi impetu ad perfectionem tendere posset. Id 

 num indignum est virorum curis, aetate et iudicio provectiorum ? num 

 pugnat cum sapientia seculorum? Hoc si superiore seculo acutissimi illi 

 viri perspexerant , quibus conscientia sui eas indidit vires, ut, spreta 

 auctoritate hominum qualicumque tandem, se ipsi explicare gestirent, 

 nonne multi eorum avia et devia vitassent, vel potius intellexissent , ho- 

 minis avTOVQyia, cuius facultatem Deus nobis largitus est, sic nihil 

 detrahi, sed mirum quantum addi? Me iudice, nonnulli vita expressis- 

 sent illud, in quo longe graviore quam apud poetam sensu summa posita 

 est hominis vis, 



Dis te minorem quod geris, imperas: 

 Hinc omne principium, hue refer exitum. 



Haec mihi via esse videtur rite vel, quod eodem redire apparet, na- 

 tura humana digne progrediendi. Difficillima ipsa est. Sed aliam ignore. 

 Sunt ea vitae principia, ex quibus reliqua omnia, quae ad vigorem civita- 

 tum excogitantur , prorsus pendent. Haec in sanguinem diffusa, pectora 

 roborant. His niti vitam parentum, quorum ad exemplum liberi compo- 

 nuntur, turn institutionem domesticam et publicam oportet. Nam ex dorno 

 uniuscuiusque prodeunt cives , in quos tamquam in palmites si mature vitis 

 sanitas transiit, locupletes aliquando testes erunt, in ingenii animique ad 

 omnem cultum progressione non esse quod de his conqueramur temporibus. 



Redeo, A. A., unde orsus sum. Aetas nostra Historiologiae admodum 

 favet. Ex quo tempore de hoc argumento Groningae verba feci, nova 

 eaque praeclara huius favoris allata sunt testimonia. Accipimus omen et 

 speramus fore, ut ex ea doctrina, quae accuratissiinam generis humani 



