132 I. A. C. ROVERS 



tulit, quae usu non cognoverat, contra ex animi sententia dicens in 

 Horatianum abiit quid leges sine moribus vanae praficiunt , ita numquain 

 non ilia servitus, hoc fundamento destituta, tarn cito deposita quam 

 suscepta est. Eo ipso fundamento nititur veneratio, qua Angli leges suas 

 prosequuntur ; hinc iis in legibus praesidium contra anarchiam et domina- 

 tionem. Historiologiae autem haec vox est, chartam esse chartam, quam 

 nulla literarum ei mandatarum praestantia arceat a vico vendente Him et 

 odores et piper et quidquid chartis amicitur ineptis. Etenim sic se res habet : 

 haec omnia tamdiu suum locum tenent, quamdiu temporibus hominum 

 (pihavvia commendantur. Sunt aedes in arena positae , quas aquarum vis 

 ventique paullo vehementiores uno impetu diruunt. 



HORATII sententia, quamquam praeclara, nondum omnia complectitur , 

 quibus rite progrediendi cupidis opus est. Haud miror, si quis, in rerum 

 praeteritarum memoria hanc ducem secutus, tantum tribuit moribus ho- 

 nestis, ut nihil ultra requirat. Sed morum honestati alius alios fines ponit 

 et Historiologia rein interims persequi iubet. Docet enim, res gentium 

 arctissime iunctas esse earundem indoli, ingeniique et animi vires tanto 

 pluris esse, quanto efficacius reliqua provocant et moderantur. In has 

 igitur omnes curas cogitationesque conferre operae pretium est. Quid 

 vero, siharum curarum praecipua in eo ponitur, ut vires illae ab omni parte 

 excolantur, purgentur a sordibus et roborentur, quo magis in homine 

 prodeat homo? Huius natura quonam escendere possit, in illo apparuit, 

 quo Historiologia gloriatur ut nemine magis, cuius insignia merita in 

 omnes vitae humanae partes eadem celebrat, quern ATHANASIUS natura 

 humana se conspiciendum dedisse dicit, ut homo fieret divinae naturae 

 socius J ). Anno superiore praeclarus naturae investigator ex hac ipsa 

 cathedra viam indicavit, qua sibi videretur his temporibus optime vel 

 potius unice consuli posse 2 ). Nihil dixit, quod a studiis contentionibus- 

 que maturioris aetatis alienum puto. Ego autem in eandem sententiam 

 abiens nihil dicam, quod Historiologiae auctoritati adversatur; sed memo- 



') c. Arian. II, 165. 



*) G. I. MULDER , Over de licht- en schaduwzijde van de beoefening der natuurwelenscMppen 

 in dezen tijd, p. 38 sqq. 



