R A T I 0. 131 



agere ipsis gratiora. Peregrinorum dico existimationem et infimi ordinis 

 civium, miserorum, servoruruque curam. Cogitent illi, locorum intervalla 

 admodum deminui et humanitatis causae tot obtingere patronos, ea ut 

 non possit non mutua gentium necessitudine quoquoversus transferri. 



Haec nobis Historiologia contemplanda praebet. Quainobrem ea tandem 

 colligens, quae animadvertere conati sum us, sic conclude, in progrediendi 

 lege, cuius vis et auctoritas per seculorum cursum cernitur, magnam re- 

 periri futuri temporis spem et exspectationem. Hinc nobis non illud agen- 

 dum est, quod consequi non possumus, ut redeamus ad meliora; sed id 

 amplectentes , quod conceditur, ad meliora tendere debemus. Quamquam 

 fieri potest, ut aliquando aliae terrarum partes non tantum aliis antece- 

 dant, sed etiam praestantissimam in se convertant humauitatis lucem. 

 Verumtameu nuni haec nobis satisfaciunt ? Nihilne igitur hanc curamus, 

 qua vivimus , aetatem ? nihil patriam nostram , cuius causa plurimi timent 

 amfractuum multitudinem , qua generis humani progressio delectari vide- 

 tur? Scilicet, A. A., Historiologia teste, via et praesidia sunt rite, i. e. 

 natura humana digne, progrediendi, quorum quo diligentius ab omnibus 

 ratio habetur, eo certius nobis aequalibusque nostris prospicietur eoque 

 lubentius in hac acquiescemus voce sat cito si sat dene. De his ultimo 

 loco dicere constitui. 



In aliis rebus alii vigorem civitatis quaerunt. Multi autem, ecquid, 

 aiunt , pulchrius firmiusque excogitari potest quarn civitas legibus rite 

 temperata? Sua cuique scripta sunt iura et officia, quae a nullius non 

 pagi ludimagistris cum pueris communicari oportet. Nemo pendet ex 

 arbitrio alieno, sed legurn auctoritate omnes sepiuntur. In his tamquam 

 in ancoris consistunt civitates. Hoc si verum est, nescio quid fiat acer- 

 bis nonnullorum de aetate nostra querelis, cui tamen nee leges desunt et 

 hie illic ornamento atque praesidio est lex quaedam suprema, reliquarurn 

 omnium parens et domina. In hac autem sententiarum discrepantia me- 

 morabile est , Spartam et Athenas et Romam et quam non civitatem tamdiu 

 firmatas esse legibus, quamdiu steterunt moribus. Parvi constat aureuni 

 illud CICERONIS usurpare: legum idcirco servi sumus ut liberi esse possi- 

 mus. Sed quemadmodum M. TULLIUS, causae serviens, saepius ea pro- 



17* 



