R A T I 0. 161 



studet, //nemo effugere valet: factum ipsum dominatur. Olim sententiae 

 fuerunt audacter prolatae, sine argumentation; hodie istae praedictiones 

 re ipsa complentur. Oculis nostris cernimus veritatem istius in Germania 

 maxime tarn abiectae et contenitae philosophiae, quae a materia nomen 

 obtinet I" 



Opinio eiusmodi, quae pugnat cum iis, quae a maxima orbis eruditi 

 parte pro veris habentur, licet in medium proferatur a naturae scrutatore 

 praestanti, facit ut suspicemur e rebus et phaenomenis , bene fortasse 

 observatis, deducta esse corollaria falsa. Suspicionis autem illius veritatem 

 doc"ebit, puto, exploratio argumentorum , quibus ista philosophia super- 

 struitur. 



Haec autem, quum non systematis cuiusdam forma propoui soleat, ne 

 exspectetis me de ea tanquam de disciplina, suis finibus probe circum- 

 scripta, loqui velle. Brevibus quibusdam sententiis primum res quasdam 

 principes comprehendere lubet, quas, quum summa huius philosophiae 

 placita referant, ad argumentationis in disciplinis naturalibus solitae leges 

 tanquam ad amussim exigemus. 



//Vires et materies," inquiunt, //a se invicem seiungi non possunt; ne- 

 que vires sunt sine materie, neque materies est sine viribus; vires nihil 

 sunt praeter materiae quamdam proprietatem. Leges, secundum quas na- 

 tura agit, ac materies movetur, perpetuae sunt, non mutabiles. Necessitas 

 dura, flecti nescia, omnibus rebus imperat; altius quoddam imperium 

 in mundum universum non datur." 



// Materies sempiterna est et immortalis ; unica res ex iis , quae ad nostram 

 notitiam perveniunt, quae non pereat. Tota nostra vita, vita omnium cor- 

 porurn organicorum , omnis vita in hoc terrarum orbe et mundo universo 

 hac nititur lege: materiem semper manere eandem, formam tamen eius 

 perpetuo mutari." 



// Homo effectus quidam est parentum , nutricum , temporis , loci , 

 aeris, eiusque tempestatis, soni et lucis, alimenti, vestimenti." 



//Eius voluntas effectus est causarum istarum omnium, e quibus 

 totum dependet; vincta est lege naturae quadam, quam agnoscimus ex 

 eius phaenomenis, quemadniodum planeta orbitae suae adstrictus est, 

 planta solo.'' 



21 



