162 I. HISSINK IANSEN 



//Eloquentia, orationis forma, experimenta et ratiocinium ipsis super- 

 structum, bene facta,male facta,fortis animus et ignavia, omnia ista nihil 

 sunt nisi naturae phaenomena, sunt effectus ineluctabiles pendentes tantum- 

 modo a causis necessariis, perinde ac circumvolutio terrae circa axin suam." 



// Conscientia sui proprietas materiae est." //Homo,dum cogitat, summa 

 est suorum sensuum, sicuti res, quam observat, summa est proprietatum 

 suarum." //Cogitatio ipsa materiae motus est. Omnes illae facultates, 

 quas psychicas appellare soliti sumus, nihil aliud sunt nisi actiones sub- 

 stantiae cerebri, vel, uti exempli loco dicunt, cogitationes nostrae 

 eadem ratione tenentur cum cerebro, qua bilis cum iecinore, urina cum 

 renibus." 



Ecce! A. A.! quoad maxirne potui ipsis verbis nonnullorum principum 

 huius philosophiae fautorum sumuia eius doctrinae placita exposui, quippe 

 iudicans ipsam orationem, qua traditur, characterem eius et indolem pro- 

 dere. Videamus iam de placitis singulis ! 



Vires inhaerent materiae, nulla materia sine viribus, vires nullae sine 

 materia, vires proprietates sunt materiae. En primum quoddam et 

 princeps placitum! 



Sensuum nostrorum ope observamus niateriam, seel nisi ad hanc, sive 

 perceptionem, sive observationem vocare lubeat, aliquid accedat, propter 

 gam solani non licet nobis loqiu de viribus illius materiae. Sed quando certis 

 sub conditionibus phaenomena certa nobis obfert, turn demum de viribus 

 materiae loquimur. Materias dunas simplices, in conditionibus debitis ver- 

 santes, secum invicem coniungi videmus, ita ut proprietates singulis inhae- 

 rentes plus minus exuant, induant contra novas easque alienas a materiis 

 illis, quae novam composuerint ; et loquimur de viribus affinitatis, de viri- 

 bus chemicis. Causa vero huius coniunctionis posita est in propria natura 

 singularum materierum earumque indole, neque ultra progredi valemus in 

 contemplatione, quae ad disciplinas naturales pertineat. Sed repraesentamus 

 nobis causam huius phaenomeni commemorantes facultatem seu proprietatem 

 materierum diversarum; quemadmodum causam casus vel pressionis corporurn 

 nobis repraesentamus commemorando vires attractionis vel gravitatis. Qui- 

 cumque claras notiones mente sibi informaverit, numquam alia significatione 

 illani vocem vires sumsit. Quodsi igitur eo sensu, quo res in disciplinis natura- 



