124 I. A. C. ROVERS 



diligentia in partibus civitatis regendae et administrandae , in argumentis 

 oeconomiae politicae, in re adeo militari. Sic mens agitat molem. Et hac 

 diligentia quid spectatur? ut omnia, quae apud veteres exstant, ne calceis 

 quidem vel annulis exceptis , sicut digitos nostros cognoscamus ? nihil mi- 

 nus; igitur ut maiorem cum scriptoribus antiquis familiaritatem contraha- 

 mus? ne id quidem, nisi forte vim et effectum consilii nomine insignire 

 placet. Consilium autern illud est, ut mentis oculo ipsam nobis cernere 

 contingat Romauorum vitam. Hoc GUILIELMO BECKERO turn quoque menti 

 obversatum est , quum librum scripsit spissum et operosum de Urbis Romae 

 Topographia. Scilicet persuasissimum ipsi fuit , sine cognitione locorum , 

 quae vitam illam aluissent, neminem illud ultimum atque extremum con- 

 sequi posse , quo referri omnia oporteret. Hue Historiologia facem praefert 

 in rebus Romanorum explorandis. Itaque in ceteris sive antiquae sive 

 recentioris historiae partibus alio praeferre nequit. Testis igitur ipsa non 

 rnodo temporum sed etiam vitae gentium et lux veritatis esse cupit. Hinc 

 consequens est, ut, quum ex diligente illius vitae contemplatione plurimum 

 proficiatur ad ipsius naturae humanae perspicientiam , Historiologia eos 

 potissimum imbutos velimus, qui in solem atque in pulverem rei publicae 

 procedunt. Haec enim, ut ille ait, non ex ligno saxove constat, neque 

 machinae instar extrinsecus movetur, sed ex hominum, ex quibus constat , 

 studiis affectibusque admodum variis motum suscipit, quorum quidem 

 multiplices formas et necessitudinem atque vim mutuam ignorare , vel cognitas 

 negligere, valde periculosum est. Inde nulla non opinionuni commenta, a 

 quibus multi crepant summam exspectandam esse salutem gentium, ipsi 

 scilicet salutem allaturi, quae aut nitetur ruderibus civitatum aut nulla 

 fulcietur fundamentorum firmitate. Ceterum, quo plures sibi ad omnia 

 summa nati esse videntur, eo vehementius urgendum censeo, doctrina 

 vim promoveri insitam , eoque enixius et benevolentius rogandi ipsi sunt , 

 ne, splendidissimis de patria tuenda consiliis abrepti, wtamquam in aedi- 

 ficanda domo initium faciant a tecto et apice, de fundamentis et parietibus 

 non cogitantes." 



Pergo ad quaestionem de generis humani progressione. Incidunt non- 

 numquam tempera, quibus haec quaestio paucos tenere videtur. Quum 



