120 I. A. C. ROVERS 



anno huius seculi tricesimo mensis Julius res attulit utrique satis molestas '). 

 Ante hos tres annos Societas , quae a pace tuenda nomen habet , magna in 

 spe erat fore, ut bellorum nisi causa, certe opportunitates tollerentur. 

 Plauserunt multi, quorum tamen acutissimus quisque laetus praedicabat, 

 nervos belli defuturos esse. Sed non defuerunt illi. Paucorum astutiae et 

 ambitioni cessit verba dare ceteris, et patriae, honoris, libertatis religio- 

 nisque nomine copiae in aciem ductae sunt, et, quum innumerorum mili- 

 tum sanguine madebat terra, placuit gratiis Deo pro victoria agendis illud 

 spectaculum edere, cuius ineptias in disputatione de absurdis multorum 

 precibus graviter perstrinxit FR. HEMSTERHUSIUS 2 ). His exemplis moni- 

 tus, iterum quaero de nostra horum temporum scientia, et vero hanc addo 

 quaestionem: si praesens aetas intelligentibus nulloque partium studio ob- 

 caecatis iudicibus aliquantum boni seminis continere videtur, nihilne pro- 

 pterea turgescit in agris et iam pullulat, quod fructus feret acerbos etnoxios? 

 velut in praeclaro studio libertatis satisne ipsius libertatis modestia atten- 

 ditur et pudor et ad virtutem indoles, quae minimani adeo iniuriam passa, 

 extemplo cultores destituit? eademne officiorum quae iurium vindicandorum 

 religio est? nusquam haec propria, ilia aliena bona esse videntur? utrum 

 prius potiusque est, hominem esse an munus in civitate obire? opibus et 

 auctoritate florere an sic omni nomine cultum esse, ut utrisque sis dignus? 

 ingenio excellere, quod non tuetur a sordibus consectandis , an animi ro- 

 bore firmatum praestantiam ingenii ad summa quaeque consequenda referre ? 

 aquilae volatus altitudinem suspicere an eiusdem , ventis secundis , constan- 

 tiam et tranquillitatem ? Nolo haec dirimere , sed sic statuo , quo plus fer- 

 voris et agitationis sit, quoque acrius contendi videatur ad novum aliquod 

 stadium ingrediendum , eo maiore ope nitendum esse, ut sapientia seculo- 

 rurn nutriamur. Verum huius sententiae causas meae me afferre iubet 

 Orationis argumentum. Nam in ipsam Historiologiam incidi, quam huic 

 aetati summo loco habendam esse arbitror. 



*) Rom. Gesch. nach NIEB. Vorir. bearb. von SCHMITZ, aus dem Engl. von ZEISS, III, 423 , et 

 MICHELET in censura opens doct. von CIESZKOWSKI, quae exstat in Jahrb. fiir tnssenschaft- 

 liche Kritik, Nor. 1838, p. 794 seq. 



J ) Lettre sur Vhomrne et ses rapports, I, 213. ed. Par. 



