98 I. TAKHALL 



caveatur, ne codices lain duduin script! irreparabile iurisprudentiae damnum 

 allaturi esse videantur? 



Perpetuum itaque cogito iuris interpretis , perpetuum item legislatoris 

 officium, unum tamen eo nomine ab altero diversum, quod illius sit doctri- 

 nae lumine singula iuris loca illustrare, singulosque codicum naevos, vitia , 

 lacunas ostendere , huius vero duplicem quaestionem agitare : alteram , an 

 iam satis de ipso vitio deque medicinae adhibendae opportunitate constet; 

 alteram, quale tandem adhibendum remedium sit, ne ius scriptum ab alio 

 in aliud mere vitium periclitetur. Ita non temere et incaute novum con- 

 tinuo ius conditurus, sed suo quasi stilo confirmaturus est, quod mores 

 primum agnoverint, aut temporis ratio iam dudum efflagitaverit. Praeci- 

 puus autem labor iuris interpret! in eo positus est, ut practicam legis effi- 

 cacitatem satis recte pleneque cognoscat; legislatori in hoc, ut morbo propriam 

 et tempestivam medicinam adhibeat; utrique communis labor, ut universi 

 iuris scripti atque non scripti ambitum , indolem et historiam ita perspiciant 

 ut singulis placitis suum propriumque locum adsignent, atque ita, dum 

 singulis partibus subveniunt , universam iuris prudentiam , vere hoc nomine 

 dignam colant, foveant, emendent et amplificent. 



Equidem scio, A A.! quam late hie pateat campus, sed idem hoc non 

 ignore, non nisi de iis iuris capitibus ferendas esse leges suppletorias vel 

 emendatrices, de quarum utilitate aut necessitate plane constiterit. Quo 

 nomine aliud omnino a legislatore praestari volo , quam quod vulgo ab eo 

 postulatur, ut nempe leges condat etiam de iis argumentis, de quibus 

 ne inter doctos quidena constet, quern in modum definienda sint. 



Mihi quidein, AA. ! non placet novarum legum studium, etsi fortasse 

 ipsa lege fundamental! iam declaratum , quod argumenta spectet circa quae 

 desideratur adhuc communis doctorum opinio et quot capita, tot sententiae 

 saepe sunt. Leges require , quae e moribus ipsis quasi sponte nascantur , 

 quae, ut facile perferuntur, ita semel constitutae diligenter observantur, 

 leges dico tales, quae confirment, quod harum rerum peritis iam dudum 

 aequum aut necessarium visuin sit. In his autem codicum emendatio et 

 suppletio primum facile locum obtinent. 



