R A T I 0. 91 



denique tales continent verborum sententiarumque formulas, quibus id, 

 quod voluit legislator, saepe velparmn accurate vel parum correcto sermone , 

 exponitur. 



De his tribus vitiis patiamini ut paucis agam, de officio turn interpretis 

 turn legislatoris ita promta parataque erit dicendi opportunitas. 



Codicibus nostris nan semper continentur vera atque genuina iuris prin- 

 cipia. Neque mirum! Modo e codicibus Francicis descripta, modo e fon- 

 tibus iuris patrii antiqui depromta sunt iuris placita: hoc quidem delibe- 

 rato proposito, atque in iuris Nederlandici insigne saepe emolumentum ; 

 illud vero ut fors subinde ferebat, ne locus iuris in codicibus nostris de- 

 esset, qui in codicibus Francicis exstabat. Quodsi hie locus esset talis, 

 de quo scite prudenterque leges conscriptae erant a Franco-Gallis , bene 

 quoque feliciterque id legislatori nostro cessit. 



Ita probabiliter in artis formam redacta sunt ea iuris placita, quae 

 quaestiones spectant atque iuris loca in ipsa rerum politicarum conversione 

 sub finem superioris saeculi agitata, cum iuribus civium atque familiae 

 cohaerentia , atque in Codice Napoleontico iam satis recte descripta. Patria 

 tamen potestas vel sic, magis quam par erat, vel circumscripta vel sublata; 

 nulla adeo eocheredatio permissa. Locus autem de iure dotium et de ab- 

 sentibus haud uno nomine amplificatus est et emendatus. Communio bono- 

 rum pactaque nuptialia e moribus nostris explicata fuerunt et in absentibus 

 cessavit perabsurda iuris Francici fictio , qua absens neque , ut fato f unctus , 

 locum viventibus cedere, neque, ut nondum mortuus, cum his ad heredita- 

 tem admittendus censebatur. 



Quoties vero de negotiis agendum esset inter homines obviis, quorum 

 natura non ita plane pendet a politicis quaestionibus turbisque, longe mi- 

 nor animadvertitur legislatoris turn Franco-Gallici turn Nederlandici cura. 

 Exemplo sit gravissimus lateque patens iuris locus, qui est de obligationi- 

 bus. Hie legislator noster Gallicum pressis vestigiis sequitur, ille autem 

 felicem se praedicaverit oportet, quod POTHIERII de iure civili tractatus in 

 theses redigere ei licuerit. Et attendite quaeso , quae hinc in utroque codice 

 exstiterit dicendi disserendique dissimilitude. Definitiones distinctionesque 



12* 



