90 I. v A M H A L L 



scriberent patrias, non describerent Gallicas, persuaserat KEMPERUS; quin 

 iurisconsultos Belgas nactus est adversaries, quibus nihil, nisi quod cum 

 legibus Napoleonticis ad verbum concineret, placebat; mox vero in supremo 

 delegatorurn consessu ita praevaluit haec sententia, ut vel deponendum esse 

 videretur codicum scribendorum propositum vel cedendum tempori. Ita- 

 que, ut mutata quasi velificatione in portum tamen aliquando adpelleret, 

 consilium mutavit GUILIELMUS Rex. Leges Ordinibus offerendas curavit , quae 

 magna pro parte codicis Franco-Gallici repetitam continebant praelectionem , 

 non sine supplemento tamen aut emendatione, quas ipsas non sine difficul- 

 tate tandem pertulit , ut eas post Belgicam rerum conversionem denuo im- 

 mutaret, //quo magis", ut ait ipse, //eas ad nostrorum hominum utilitatem 

 accomrnodaret" ; atque ita tandem, post quinque fere lustrorum laborem, 

 in vitae usum induceret. 



Profecto, Auditores! neque doctis neque populo placere potuit patria 

 ilia codificatio. Opus vix susceptum deponitur rursus e manibus, ut 

 mox denuo suscipiatur; ita autem faciem continuo mutat, ut, eo quidem 

 tempore, oleum operamque perdere videretur, si quis in ea quae propo- 

 nebantur paulo subtilius inquirendum deque iis adeo disceptandum censeret! 

 Quid, quod leges propositae ita non. facile cognoscebantur ? Quod igno- 

 rabantur prorsus quae in supremo reipublicae consilio de iis agitata fue- 

 runt? Quod regius administer apud ordines non legem tuebatur, qualem 

 ipse probabat, sed quam conscripserant alii? 



Equidem non is sum, qui non magni faciam baud paucos eorum, qui 

 scribendis codicibus operam dederunt, sed in enarrandis nostrae illius codi- 

 ficationis difficultatibus eo maxime proposito occupatus fui, ut ostenderern 

 non hominum sed temporum fuisse vitium, si fictae refictaeque leges non 

 tales tandem apud nos exstiterint, quales sibi exoptet populus, qui pere- 

 grinas sibi impositas leges , post viginti quinque annorum laborem , tandem 

 aliquando depositurus est. 



Dicam scilicet quod sentio: codices nostri 



primo non semper conveniunt cum veris et gcnuinis iuris principiis; 



deinde non satis plenam iuris, quod in patria viget, continent descri- 

 ptionem; 



