O R A T I 0. S7 



Dicam igitur de officio iuris interpretis et legislatoris in patria nostra , fiac 

 Codicumnostrorumconditione. Vos, AA. HH. ! pergite, ut coepistis, me, de 

 gravissima quaestione breviter dicentem , aequis et attentis animis auscultare. 



Ex diversis gentibus stirpibusque , paullatim commercio atque foederibus 

 inter se iunctis, Belgii foederati coaluerunt incolae: magna pars Frisicae 

 nationis, meridiem versus Franci, orientem versus Saxones. Territorium 

 in regiones diversas divisum, quae singulae stiis parebant principibus, suis 

 institutis moribusque utebantur. Hie agricultura atque venatio , illic merca- 

 tura atque navigatio plurimum valebat. Mox unus atque alter princeps prae 

 ceteris eminens , vel Gelriae dux , vel Hollandiae Comes , vim et efficacitatem 

 in vicinas regiones exserebat, donee tandem CAROLUS V, Germaniae impe- 

 rator, singulas in unam ditionem quasi copulavit regiones; quo factum, 

 ut iam magis magisque ad similitudinem atque unitatem quandam vergere 

 inciperet iuris civilis in patria nostra conditio. Scilicet , ex gentium legibus 

 moribusque iam ipsarum regionum descriptae erant leges; iura sua atque 

 privilegia sibi invicein non dissimilia describenda obsignandaque curaverant 

 oppida atque communitates ; accesserat iam Romani iuris insignis auctoritas, 

 neque deerat efficacitas iuris pontificii; denique Concilium aderat Mechliniae 

 supremum, quod legum iuriumque discrepantiae medelam allaturum esse vide- 

 batur. Meministis, AA.! quomodo CAROLUS V hac temporum opportuni- 

 tate uti studuerit, ut leges, in regionibus communitatibusque nostris vigen- 

 tes, recensendas et purgandas curaret, quo eas in luculentam consonantiam 

 redigeret atque inter se conspirantes efficeret. Meministis item , quomodo 

 Dux Albanus, PHILIPPO regnante, eadem vestigia premere tentaverit; sed 

 nemo item vestrum ignorat, quomodo haec omnia post fractam Hispanorum 

 dorninationem mutata fuerint. Scilicet foederatum illud Belgium postquam 

 religionis libertatem adeptum est, generosa quaevis genti quasi insita studia 

 explicans, mercaturam agitavit atque opificia, artes atque disciplinas; sed 

 ita, ut singulae provinciae suos potius mores, sua iura suaque instituta 

 excolerent, quam ad vicinae regionis rationem sese componerent; foedere 

 autem se maxime adversus hostem communem iunctas existimarent. Ver- 

 gebat ita fere iuris conditio, usque ad CAROLI V tempora, ad unitatem; 

 abiit in diversas utique partes, reipublicae foederatae temporibus. 



