50 J. J. P R I N S 



disciplinam multo aequior, praeeuntibus NOSSELTO, SiauDLiNo, SCHMIDTIO, 

 PLANCKIO, CLARISSIO nostro, HAGENBACHIO, aliis, longe praeferenda sit. 

 Est saltern inter nostrates divulgata et celebrata maxime. Cuius rei nobis 

 testis est KOOPMANSIUS , vir clarissimus , qui, ante hos quinque et viginti 

 annos, oratione sua inaugurali, Amstelodami habita, egregie docuit, 

 ex interpretatione , historia, philosophia omnem constare Theologiae 

 disciplinam eamque hoc nomine prors us literariam dicendam esse. 

 Quibus tamen nisi pars addatur, quam prae ceteris practicam appellare 

 solent, quaeque, his maxime diebus a MUURLINGIO inter nostrates exculta 

 et a NIERSJEYERO , decessore meo , commendata , Theologiam , quae dicitur, 

 catecheticam , homileticam , liturgicam , pastoralem , politico-ecclesiasticam 

 complectitur, ue plenam omnis omnino Theologiae descriptionem habere 

 existiraetis! Neque putetis, quaeso, hanc practicam Theologiam ad Sacro- 

 rum antistitem futurum formandum unice valere, ceteras vero non item. 

 Imo vero sine ceteris omnibus ne rite excoli quidem, nedum exerceri 

 potest practica ilia Theologiae pars , quae et ipsa , quamquam cle praxi 

 agit ecclesiastica , tota theoretica est, unde reliquarum omnium caput et 

 consummationem earn fere dixeris. Sed hoc mihi volo, Theologiam exege- 

 ticam, quae critica et grammatica Veteris Novique Testament! librorum 

 interpretatione constat , et historicam , quae rei Christianae iriitia , progres- 

 sus, vicissitudines hodiernumque eius statum enarrat, et philosopham sive 

 systematicam , quae in exponenda versatur religionis Christianae doctrina 

 cum dogmatica , turn ethica , haud minus atque practicam illam ab eo 

 colendas esse, qui munere Sacro aliquando fungi in votis habeat. Quod 

 simulac muneris illius, orationis initio breviter descripti, officia vobis in 

 memoriam revocaveritis , mecurn ipsi perspicietis continue. Quid enim 

 Sacrorum antistes? Rem Christianam promovendi, Sacram Scripturam 

 coram populo explicandi , religionis sanctissimae doctrinam , veram illam 

 puramque , tradendi , illustrandi, defendendi, indoctos quoscunque eru- 

 diendi, erudites in fide Deo CHRisToque habita confirmandi, errantes 

 reprehendendi , afflictos miserosque consolandi, omnes omnino ad vitam 

 vere Christianam cohortandi, verbo dicam, docendi provincia ei in Ecclesia 

 demandata est. Hanc autem docendi provinciam suscipere eamque admi- 

 nistrare, nisi ipse rem Christianam probabiliter edoctus sit, nemo potest. 



