R A T I 0. 47 



non impii tantum et turbulent! novatores aliquot, sed viri etiam honora- 

 tiores et eruditionis laude conspicui. De qua quidem quaestione quorainus 

 multa disputem nam cum iis mihi rem esse baud diffiteor otium 

 fecit HENGEI;IUS noster, in otio suo rneritissimo minime etiamnunc otiosus. 

 At lubet tamen, praeeunte eo, nonnihil in medium proferre, quo disci- 

 plinae illius, cui nomen dedi vitamque dicavi, iura ab omni impetu quo- 

 dammodo saltern Academiae vindicem. Theologia enim , quod baud facile 

 quis negaverit et vel ipsius nomen arguit, doctrina est, proprie sic dicta, 

 quae, baud secus ac reliquae omnes, quae in Academiis traduntur, suis 

 ipsa viribus nitatur, suis e principiis pendeat, suas in partes dividatur 

 atque ad certain definitamque disciplinae normam ab omnibus excolatur 

 germanis Theologis. Fateor equidem, me, ita loquentem, non illam mihi 

 velle Theologiam scbolasticam , quae quondam nostris in scholis doceretur, 

 vanissima quadam doctrinae specie indutam illam formulisque, quae dicun- 

 tur, artificialibus involutam, imo controversiis quam maxime futilibus liti- 

 busque sterilibus ita refertam, ut ad nullam prorsus aliarn rem utilis esse 

 videretur, nisi ad alendum, quod in proverbiuni abiit, odium Theologicum. 

 Sed bane mihi volo, quae inde a medio seculo praecedenti culta est et 

 iam viget floretque veri nominis Theologia. Haec igitur, in qua explicanda 

 ornandaque multi desudarunt desudantque adhuc ingenii subtilitate et doctri- 

 nae copia insignes viri ; haec , inquam , de Deo rebusque divinis doctrina , 

 ad Ecclesiae Christianae hominumque salutem apprime composite, inter 

 reliquas oniues , quae coluntur , varii generis disciplinas locum suum et 

 inerito obtinere et iure suo sibi vindicare omnino videtur. Iam vero si 

 //esse omnium illarum artium, quae ad humanitatem pertinent, commune 

 //ah'quod vinculum doctrinasque omnes quasi cognatione quadam inter se 

 //contineri" cum TULUO veriesirne dicatur, quid tandem est, quod ab 

 Academiis nostris una arceatur Theologia et vel exsul vagari vel in suis 

 tantum seminariis solitaria babitare cogatur? Quam iniquam eius sortem 

 et Academiarum nostrarum et vero ipsius religionisque , quam profitemur, 

 sanctissimae causa lugeremus vebementissime. Academiaui vobis fingite 

 Lugduno-Batavam , quae princeps omnium in patria nostra dici consuevit 

 et hoc suo' nomine ad hunc usque diem non immerito gloriatur, earn 

 fingite vobis, Theologorum luce baud amplius collustratam ! Habetis iam, 



