R A T I 0. 15 



curiae protractam esse usque ad finem saeculi XVII; ab eodem autem 

 tempore exoriuntur querelae de labente huius metropolis mercatura 32 ). 



Sed talia quis luxuriae potius quam opulentiae testimonia perhibeat. 

 Igitur audite TEMPLIUM nostrum mirabundum exclamanteni 33 ), in Hollandia 

 tarn uberam esse sortium copiam , ut fundorum domini contenti essent 

 foenore binorum assium in centenos, quin nescire pecuniosos homines, 

 quo compendiose nummos vertarit. Ita, ut non his minus quarn ipsi rei 

 publicae consultum visum sit, ubi nomina publica inventa sunt. Grandem 

 iam tune temporis pecuniam debebant Ordines Generates; cuius usurae 

 annuae pendebantur terdecies millena millium florenorum ; ipsa Hollandia 

 provincia insuper mutuata fuerat sexaginta quinque millena millium; de 

 hac autem testatur auctor 34 ) , earn usuras a'deo religiose exsolvere, utnun- 

 quam bis eas petere necesse sit, tamque bona frui fide, ut quantum pecu- 

 niae libuerit sumere possit. Qui admittuntur ut ipsi nummos suos locent 

 id pro ingenti gratia aestimant; et quotiescunque pars sortis rependitur, 

 creditores earn lacrymantes recipiunt. 



Per talem divitiarum congeriem facile ferebantur onera publica, quae 

 nequaquam hunc populum premere videbantur quamvis grandia et ferme 

 insuperabilia 35 ). Nam, praeter alia, universi Belgii Foederati expensa ad 

 plus quam vicena millia millium florenorum elata fuerant 36 ). Sed et ipsa 

 haec opum potentia in promptu semper et ubique erat ad sublevandas 

 egestatis curas; liberalitas enim his innata videtur, quae tamen prudenti 

 moderamine temperatur, nee moveri solet miseriarum tristi adspectu; sed 

 cernitur in subministranda ope cuivis indigent! ; et mirabilia omnis generis 

 hospitia, quae hie ostenduntur, in cuiuscunque peregrinantis ore sunt 37 ). 



Dicat forte aliquis : nihil , hercle , affers novi , orator ! Nos quoque coli- 

 mus regionem , invita natura hominum opera ornatissimam : et hodie pollet 

 Hollandia fertilibus arvis, simul et iucolarum frequentia et paene exube- 

 rantia : nee minus florent commercia , et portus implentur navigiis ; neque 

 octodecim carinae aut viginti, sed trecentae quotannis advectant odoratas 

 Indiae messes! Et hodie merito celebratur opulentia civium, ita ut nos 



