14 S. VISSERING 



iam hie mercaturae Hollandorum flos e sua ipsius exuberantia flaccescat. 

 Nam, inquit, ad certum finem tantuin proficiunt commercia et, aequoris 

 instar, quo aluntur, habent fluxum suum et refluxum, ita ut fastigium 

 quoddam attingere nequeant , quin repente relabantur. Inprimis hoc omino- 

 sum. Inclyta ilia Societas Indica, quae olim quinque aut sex maximum 

 naves quotannis onerare solebat , nunc ad octodecim , quin adeo ad vicenas 

 hunc numerum evexit. Imo audivi mirabile dictu! intra unius anni 

 spatium non minus quam viginti duas naves onerarias ex India portus 

 Hollandiae subiisse. Qui tandem sine damno tanta divendetur proventuum 

 moles 28 ) ! 



Industria parit opes; rnercatura divitias coacervat. Maiorum nostrorum 

 opulentiam apud exteros in proverbium abiisse novimus; neque igitur 

 mirum , hanc quoque extollere TEMPLIUM. Adeo , exclamat 29 ) , referta pecunia 

 est Hollandia, ut istic apud plebiculam plus argenti invenias quam aeris 

 apud Gallos et ipsos Hispanos. 



At longe oninia antecellit splendor Amstelodami, turn si privatorum opes 

 spectastum si publicam dignitatem 30 ). Illiad sedecim centena millium flore- 

 norum quotannis varia tributa solvere censentur. Quod ad hanc attinet, 

 constat, in nulla urbe copiosius nee expendiosius consultum esse robori, 

 venustati, elegantiae, vallorum et' rnunimentorum potentia, viarum mun- 

 ditie et decore, aedificiorum publicorum, quales curia est et armamentaria, 

 magnificentia , hospitiorum numero, capacitate et opulentia, ita ut vix 

 credideris unam urbem talia tantaque opera condere valuisse. Verum eo 

 quoque ordine procedere solent in aedificando , ut nemo ullum opus suscipiat 

 nisi certum habens , se propositum exsequi posse , neque unquam audive- 

 rim domum privatam vel publicam exstructam esse, quae nou intra con- 

 stitutum tempus absoluta fuerit 31 ). Hodie certe alia ratione interdum 

 utimur, A. A, Solius curiae Ainstelodamensis aedificatio consulto nullis 

 certis temporis finibus circumscripta est, sive quo magis succedentes per- 

 petuo magistratus ingenium et diligentiam experirentur ad amplificandam 

 et exornandam talem basilicam; sive quia, si famae credenduni, vaticinium 

 circumferebatur : //declinaturam esse Amstelodami mercaturam perinde ac 

 Antverpiensem ex quo die absoluta foret curia." Quod fatum revera 

 non effugisse videtur Amstelodamum; etenim narrant auctores aedificationem 



