166 I. HISSINK IANSEN 



transferimus autem tali ratione, ut intensius perquirentibus difficultas non 

 minui, sed contra augeri videatur. 



Geologica investigatio ostendit perspicue terrae, quam habitamus, evo- 

 lutionem quamdam , qua ab informi materiae conditione incipiens , sensim 

 transient in earn conditionem, qua hodie earn conspicimus. Utrum inter 

 diversas periodos evolutionis, quae distinguuntur, millia millium annorum , 

 uti ponitur, lapsa sint, an vero dies solum unicus parum refert. Evolu- 

 tio materiae demonstrata est , quam , si surnas , initium eius evolutionis 

 aliquod agnoscis. Sive iam nescio quern immensum ternporis tractum 

 cogitatione retrogredi velis , retrogressi cogitare cogimur ternporis punctum , 

 quo huius evolutionis vestigium exstiterit nullum, quo materies, quae 

 sempiterna ponebatur, in quiete versaretur et sine actione esset, aut 

 certe quo materies versaretur in conditone, quam hodie nobis repraesen- 

 tare non possumus, et quam physiologis , totam suam philosophiam ex 

 observatione , uti ipsi affirmant, deducentibus , sumere non licet. 



Itaque ista via pervenimus ad materiae conditionem , quae si nihil est 

 supra materiem positum, uti contendunt, cum isto placito ipso adeo 

 pugnat, ut cogitari omnino non possit. 



Quaestio utrum argumenta idonea adferri possint pro creatione materiae ab 

 creatore omnipotente nee ne, requireret, ut ei responderetur , disquisitionem 

 utrum sit revelatio nee ne, quae ab ea, quae in naturae libro scripta 

 sit, differat; quod quidem et huius orationis et vero meae facultatis limi- 

 tes superat. Sufficiat ostendisse ea argumenta, quibus philosophi illi 

 utuntur , ut demonstrent materiem esse sempiternani , nee creatorem igitur 

 mundi cogitari posse , esse infirma , disciplinas contra naturales argumenta 

 praebere, quibus materiem, quae aliquando creata sit, ut ponamus invi- 

 tamur, quin adeo cogimur. 



Materies secundum hanc doctrinam semper fuit; sed formae, inde 

 natae coniunctione elementorum diversorum, maxime formae vita prae- 

 ditae, plantae, animalia, homo fueruntne item semper? Id non affir- 

 mant, neque vero possint: pugnaret enim cum rebus quas docuit investi- 

 gatio diligens geologorum et quas ipsi pro rebus factis amplectuntur, Sed 

 quo modo philosophia ilia iam sibi fingit primum ilium ortuin formarum 

 organicarum, plantarum, animantium, hominis? Praeter materiem suis 



